انتخاب خبر: بامداد پنجشنبه حادثه‌ای تلخ و بی سابقه در تهران رخ داد؛ هنوز ۲۴ ساعت از وقوع دو حمله تروریستی در تهران نگذشته بود که خبر رسید مردی ۴۰‌ساله روی ۱۶ نفر در پارک فداییان اسلام اسید پاشیده است. این حادثه البته حادثه‌ای تروریستی نبود و مسئولان عنوان می‌کنند نزاع شخصی و اختلافات فردی انگیزه مرد اسیدپاشی بوده است که حالا بازداشت شده و تحقیقات در مورد انتقامگیری عجیب او ادامه دارد. با وجود این و به رغم اینکه اسیدپاشی در پارک فداییان اسلام تنها منجر به مصدومیت جزئی ۱۴ نفر از شهروندان شده، چند پرسش اساسی پیش روی ما قرار دارد: ریشه مبادرت به این نوع جرایم خشن و رفتار‌های کوری که بدون دلیل یا با دلایل بی اهمیت رخ می‌دهند چیست؟ وقوع چندین فقره اسیدپاشی در سال در ایران نشان می‌دهد که این مایع صنعتی اکنون به سلاحی مرگبار تبدیل شده است، با وجود این چرا شهروندان به راحتی به آن دسترسی دارند و حتی اقدام به ذخیره دبه‌های اسید در منزل خود می‌کنند؟ چنین جرایمی علاوه بر تبعات فردی که برای قربانیان دارد، افکار عمومی را نیز خدشه دار کرده و به نا امنی اجتماعی و روانی دامن می‌زند؛ قانونگذاران و مجریان قوانین چگونه باید با چنین جرایمی برخورد کنند؟

حدود ساعت دو نیمه شب روز پنجشنبه به دنبال درگیری دو مرد با یکدیگر در پارک فداییان اسلام، یکی از آنها اقدام به اسیدپاشی به طرف مقابل می‌کند. بر اثر این اقدام علاوه بر مرد دوم، اسید به صورت عده‌ای که دور آنها جمع شده بودند نیز پاشیده می‌شود. در این حادثه 14 نفر مصدوم شدند و تاول‌های سطحی در دست و صورت آنها به وجود آمد. گزارش‌های منتشر شده در این زمینه نشان می‌دهد بامداد پنجشنبه میان یک مرد ۴۰‌ساله و اعضای یک خانواده در پارک فداییان اسلام درگیری لفظی رخ می‌دهد. این مرد با مخالفت خانواده حاضر در پارک مواجه می‌شود و بحث شدیدی میان آنها در می‌گیرد. پس از این اتفاق مرد ۴۰‌ساله متهم به اسیدپاشی به منزل خود بازگشته و با یک دبه اسید به پارک می رود. این متهم گالن چهار لیتری اسید را به هوا پرتاب می کند و گالن بر سقف یک خودرو فرود آمده و قطرات اسید در فضا پخش می‌شود که در این حادثه ۱۴ نفر به صورت جزئی مصدوم می‌شوند. این افراد دچار جراحت سطحی شده و پس از اقدامات درمانی از بیمارستان مرخص شدند. همچنین در زمینه اسیدپاشی پرونده‌ای در دادسرای امور جنایی تهران تشکیل شده و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. سرپرست دادسرای امور جنایی تهران با اشاره به این مطلب که این فرد در همان محل دستگیر شده و اعتراف کرده است گفت: «مصدومان جراحت سطحی برداشته‌اند و حال عمومی آنها خوب گزارش شده است.» درضمن قوامی، جانشین سخنگوی اورژانس نیز با اشاره به مصدومیت 14 نفر در پی دعوای شخصی منجر به اسیدپاشی گفت: این 14 نفر مصدوم بلافاصله از سوی همکاران ما به بیمارستان‌های هفت‌تیر، فیروزگر و مطهری منتقل شدند تا روال درمانی برای آنها آغاز شود. دهمرده‌ای، رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی بیمارستان شهید مطهری گفت: «پنج نفر از این مصدومان به بیمارستان سوانح و سوختگی مطهری منتقل شده بودند. جراحت و‌درصد سوختگی‌ این افراد همگی یک و دو‌درصد بود که به صورت سرپایی مداوا شده و مرخص شدند. دیگر بیماران نیز به بیمارستان یافت‌آباد منتقل شده بودند.» همچنین پیرحسین کولیوند، سرپرست اورژانس کشور گفت:‌ «حال همه مصدومان ماجرای اسیدپاشی مساعد است. جراحات وارد شده به مصدومان این حادثه سطحی و سوختگی در حد تاول بوده است و همه مصدومان ترخیص شدند.»

بازبینی در قوانین اسیدپاشی

یک جامعه شناس درباره اسیدپاشی در پارک فداییان اسلام به «آرمان» می‌گوید: در جامعه ما رفتارهای ضد اجتماعی به اشکال مختلف شکل گرفته است. از سوی دیگر افراد در شرایط عصبانیت نمی‌توانند هیجان‌هایشان را کنترل کنند. جامعه ایران از مدیریت هوش هیجانی اطلاعات کافی ندارد. در این وضعیت افراد در مواجهه با تنش‌ها و ناملایمات توان کنترل خود را ندارند. امیر محمود حریرچی می‌افزاید: در کشور درباره اسیدپاشی به عنوان یک رفتار ضد انسانی قوانین متعددی تدوین شده که هر فردی به سهولت می‌تواند از آن شانه خالی کند. همچنین این بینش در کودک آزاری، همسرآزاری و... به اشکال مختلف مشاهده می‌شود. به گفته او در کشور قوانین موجود باعث شده تا افراد مجرم با توسل به آن رضایت فرد قربانی را جلب کرده و به این شکل به فعالیت‌های خود ادامه دهند. این جامعه شناس می‌گوید: باید در قوانین کشور مسائلی را که منجر به تشدید ناامنی می‌شود مجددا بررسی کرد، چون اسیدپاشی جزو کشتار جمعی محسوب می‌شود. حریرچی می‌افزاید: آستانه تحمل مردم به ویژه در برخورد با تحقیرها تنزل یافته است. برخی از افراد در تحقیرهای کلامی احساس نابودی می‌کنند. در این شرایط افراد از خود رفتارهای نابود‌کننده و ناتوان در مدیریت استرس‌ها و تحقیرها بروز می‌دهند. به گفته او جامعه ایران افسرده است. در این وضعیت گذشت، همدلی و همراهی افراد نسبت به یکدیگر تنزل یافته است. با این تفاسیر باید در قوانین تجدید نظر کرد. این جامعه شناس اسید پاشی را یک اقدام جنایتکارانه می‌داند و می‌افزاید: مسئولان و تصمیم‌گیران باید در زمینه قوانین مربوط به اسیدپاشی تصمیمات بازدارنده اتخاذ کنند. در جامعه ما میزان خشونت افزایش یافته و افراد در مدیریت استرس‌ها چندان موفق عمل نمی‌کنند. در واقع این گونه مهارت‌ها در خانواده و مدارس به کودکان این مرز و بوم آموزش داده نمی‌شود. به گفته او باید در زمینه افزایش نرخ سلامت روان در کشور اقدامات فرهنگی انجام داد.

اسیدپاشی، تحت تاثیرمشکلات روانی

یک عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس درباره قوانین باز دارنده در جامعه در زمینه اسیدپاشی به «آرمان» می‌گوید: اسید یک ماده شیمیایی است. این ماده کاربردهای مختلفی دارد. هرگونه محدودیت در استفاده از این ماده صنایع را با مشکلات فراوان رو به رو می‌کند، اما استفاده از این وسیله برای صدمه زدن به دیگران یک عمل غیر قانونی محسوب می‌شود. در این شرایط قانون با مجرم برخورد می‌کند. بر اساس قوانین مندرج صدمه زدن به دیگران با هر وسیله مجازات به دنبال دارد. ژرژیک آبرامیان می‌افزاید: در روزهای اخیر موضوع اسید پاشی پارک فداییان اسلام از یک مساله شخصی نشات گرفته است. درباره اینکه قانون خاصی برای این مقوله تعریف شده است یا خیر حضور ذهن ندارم. درضمن از هر یک از نارسایی‌های موجود نمی‌توان با استفاده از قانون جلوگیری کرد، بلکه باید با استفاده از اقدامات فرهنگی باید در ارتقای فرهنگ عمومی جامعه تاثیرگذار بود. در اصل فرد آسیب زننده به دیگران در ابعاد مختلف تربیتی، فرهنگی، روانی و... با مشکلات متعدد رو به روست. افراد تحت تاثیر مشکلات روانی رفتارهای خطرناک از خود بروز می‌دهند. در این وضعیت تدوین و بازبینی قوانین هیچ‌تاثیری در روند این گونه جرایم ندارد. برای مثال در بسیاری از مسائل کشور قوانین به شکل شفاف بیان شده است، حال این سوال مطرح است که آیا قوانین به شکل کامل اجرا می‌شود؟ به نظر شما قوانین به چه میزان در نرخ بروز جرایم باز دارنده هستند؟ آبرامیان تصریح می‌کند: تاثیر قوانین جدید در کاهش صدمات ناشی از اسیدپاشی اثبات شده نیست.

منبع: روزنامه آرمان امروز