فريدون مجلسی*: جان‌كري وزيرخارجه آمريكا در واپسين روزهاي مسئوليت خود يادداشتي را منتشر و درآن يادداشت از برجام دفاع كرد. يك مساله مهم كه امكان داشت به جنگ منتهي شود از طريق ديپلماسي در دولت اوباما حل و فصل شده است. اين يادداشت به نوعي وصيت سياسي كري است. كري در دوران مسئوليت خود در دستگاه ديپلماسي آمريكا بيشترين زمان را بر مساله ايران گذاشت و پا به پاي تيم مذاكره‌كننده ايران و حتي در نيمه شب در دفعات متناوب از اين سوي دنيا به آن سوي دنيا سفر كرد، تا بتواند مذاكرات هسته‌اي را به نتيجه برساند. كري بيشترين سهم را بعد از مذاكره‌كنندگان ايراني در ميز مذاكرات هسته‌اي داشت و تلاش‌هاي زيادي در لغو تحريم‌هاي بين‌المللي انجام داد.

اكنون كه سمت خود را تحويل وزير خارجه ترامپ مي‌دهد، ضمن پذيرش اين نكته كه روابط ايران و آمريكا به سادگي اصلاح نخواهد شد به عنوان يك وصيت اعلام مي‌كند كه بر هم زدن برجام امري خطر ناك بوده و ممكن است گروه‌هايي در ايران خواهان بر هم زدن برجام باشند و منافعي در لغو برجام دارند و از لغو برجام حمايت كنند. شايد او مي‌خواهد اعلام كند كه همواره زمين بازي همان زميني نيست كه آمريكايي‌ها مي‌خواهند و برخي از گروه‌ها در ايران تغيير موضع در رابطه ايران و آمريكا را مردود مي‌دانند. گروه‌هايي در ايران هستند كه موجب التهاب در مواضع آمريكا و ايران مي‌شوند، همان‌طور كه گروه‌هايي در آمريكا و غرب نيز وجود دارند كه تمايلي به يك وضعيت آرام ميان دو طرف ندارند.

البته گروه‌هاي ديگري در آمريكا هستند كه تمايلي ندارد كه حمايت از يك جامعه ديگر براي آنها هزينه‌هايي را به بارآورد. نكته مهم اينكه در منطقه و درچالش بين كشورهاي منطقه ايران تا حدودي تنهاست و دنياي غرب و كشورهاي ديگر بر اساس حفظ ارتباطات خود با كشورهاي عربي در بسياري از موارد حفظ ارتباطات با اعراب را ترجيح مي‌دهند. در نتيجه كري در آخرين نگارش خود اعلام مي‌كند كه لغو برجام مناقشه برانگيز خواهد بود. زيرا همين الان مناقشه برجام در ايران وجود دارد و عده‌اي در ايران با برجام مخالفند. اين عده مواضع خود را در مورد ادامه تحريم‌ها اعلام نمي‌كنند كه آيا تمايل دارند كه تحريم‌ها ادامه يابد یا نه؟ آیا آنها اعتقاد دارند كه برجام امضا شده و ايران امتياز عجيب و غريب داده است؟

سوال اين است كه ايران چه امتياز عجيبي داده؟ ايران كه به دنبال ساخت سلاح نامتعارف نبوده پس چه چيز با برجام از دست رفته؟ اين روزها اوباما وجان كري آخرين روزهاي خود را در كاخ سفيد سپري مي‌كنند و ايران با گروه تند‌رويي در آمريكا روبه‌رو خواهد بود. البته اين گروه تند‌رو را نمي‌توان سازش‌ناپذير دانست. آنها هم تجارت را بر جنگ ترجيح مي‌دهند اما در برابر چالش همين افراد اهل سود و زيان به دنبال چالش خواهند رفت. در نتيجه لازم نيست اموري را كه مي‌توان با ديپلماسي حل شود به چالش كشاند. لزومي ندارد براي رسيدن به اهداف خود وارد مناقشه با كشورهاي ديگر شويم. مي‌توانيم به جاي اين كار در فكر پيشرفت كشورمان در بين كشورهاي منطقه باشيم. پيشرفتي كه موجب خواهد شد و كشورهاي منطقه نيز در كنارما به توسعه يافتگي بيشتري دست يابند.

* كارشناس روابط بين‌الملل

منبع: روزنامه آرمان امروز