ترامپ طی مبارزات انتخاباتی خود در نخستین صحبت بحث برانگیزش با انتقاد شدید از باراک اوباما به خاطر توافق هسته ای با ایران، از لزوم پاره کردن برجام سخن گفت. بدون توجه به ماهیت حقوقی برجام و اینکه شورای امنیت سازمان ملل آن را به عنوان یک سند رسمی در قالب قطعنامه 2231 به رسمیت شناخته و این اقدام می تواند مقدمات انزوای آمریکا را فراهم سازد. او سپس به مساله روابط آمریکا با چین اشاره کرد و گفت که باید در آینده حجم مراودات با پکن را کاهش داده و در جهت مهار این کشور کوشید. در همین راستا طی اقدامی بی سابقه، ترامپ با حمله تند به سازمان ملل متحد و ناتو، آنها را ابزار ناکارآمدی برای آمریکا توصیف کرد که احتیاجی به تامین بودجه آنها از سوی دولت آمریکا وجود ندارد.

ممنوعیت ورود مسلمانان به خاک آمریکا
با این حال در کمال بهت و حیرت جامعه بین الملل با آنکه دونالد ترامپ میزان آرای کمتری را نسبت به رقیب دموکرات خود هیلاری کلینتون بدست آورده بود، توانست به لطف آرای الکترال ایالتی راهی کاخ سفید شود. نخستین اقدام بحث برانگیز ترامپ در مقام ریاست جمهوری ایالات متحده، منع ورود اتباع 6 کشور مسلمان به خاک آمریکا بود. با بررسی های به عمل آمده مشخص شد که این کشورها هیچکدام در اقدامات تروریستی بر علیه آمریکا شرکت نداشتند. این اقدام که با مخالفت افکار عمومی بین المللی روبرو بود در داخل آمریکا نیز با مخالفت های گسترده ای مواجه شد، به طوریکه برخی از قضات فدرال آمریکا این دستور ترامپ را نقض کرده و عملاً در مقابل آن با این استدلال که بر خلاف قانون اساسی است ایستادگی کردند.

رسوایی دخالت روس ها در انتخابات آمریکا
چالش بعدی ترامپ، حرف و حدیث هایی بود که در خصوص حمایت روس ها از وی در مبارزات انتخاباتی مطرح می شد و به مرور زمان آنچنان دامنه آن گسترش پیدا کرد که حتی به اخراج جیمز کومی رییس اف بی آی توسط ترامپ منجر شد. رییس جمهوری آمریکا متهم است که با دخالت روسیه با هدف تضعیف فرآیند دموکراتیک، هیلاری کلینتون را بدنام کرده و از طریق فضای مجازی و تلاش نهادهای دولتی به پیروزی رسیده است. در همین راستا، جیمز کومی رییس برکنار شده (اف بی آی) هفته گذشته در برابر کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا، ضمن محکوم کردن ترامپ به دروغ گویی با قاطعیت از نفوذ و مداخله روسیه در کارزار انتخاباتی سخن گفت. وی همچنین افشا کرد که ترامپ برای توقف تحقیق در مورد تماس مایکل فلین مشاور سابق و تندروی امنیت ملی اش با روس ها، به این اداره فشار آورده است.

بر باد دادن بنیاد وزارت خارجه
در میان تحلیل گران روابط بین الملل و سیاست خارجی، یکی از نقاط قوت آمریکا استفاده از تیم های مطالعاتی، اندیشکده ها و اتاق های فکر معتبر برای ترسیم راهبردهای اصولی سیاست خارجی این کشور است. امری که گفته می شود استراتژی های کلان و بلند مدت را برای این کشور طراحی کرده و روسای جمهوری آمریکا نیز بر پایه این نظرات کارشناسی اقدام به عملیاتی کردن آن می کنند. پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ شاهد بودیم که اکثر مقامات وزارت خارجه این کشور یا تعلیق شدند و یا اینکه از ادامه کار با تیم ترامپ منصرف شده و استعفا دادند. به گزارش رسانه های خبری اکنون وزارت خارجه آمریکا به عنوان نهاد پیشران راهبردهای جهانی این کشور به عنوان یک ابر قدرت بین المللی، خالی از کارشناس بوده و عملاً فعالیت های آن مختل شده است. از همین روست که برخی از تحلیل گران معتقدند که ترامپ هنوز آنچنان که باید در مسند خود جا نیفتاده و برای بررسی استراتژی های دولت وی، نیاز به زمان است.

تیر خلاص ترامپ به قلب توافق پاریس
یکی دیگر از اقدامات بحث برانگیز ترامپ که با واکنش های بسیار شدید مقامات اروپایی روبرو شده است، خروج آمریکا از توافق آب و هوایی پاریس است. این توافقنامه در سال 2015 درباره کاهش تبعات و پیامدهای تغییرات آب و هوا برای اولین به امضای اغلب کشورها رسید و از مجموع 197 کشور عضو سازمان ملل، 195 کشور این توافقنامه را امضا کردند. موضوع اصلی توافقنامه پاریس، جلوگیری از افزایش دمای هوا ناشی از گازهای گلخانه ای است و هدف از امضای آن کندتر کردن روند گرم شدن زمین است که دونالد ترامپ دو هفته قبل ضمن اعلام خروج از آن، اعلام کرد که به توافقی می‌پیوندیم که مفاد آن برای تجار، کارگران، مردم و مالیات‌دهندگان آمریکایی عادلانه باشد.

گفتنی است مساله تغییرات آب و هوایی یکی از حیاتی ترین چالش های جهانی در طول سال های آینده خواهد بود، به طوریکه که می تواند آینده حیات را در روی کره زمین با مخاطرات جدی روبرو سازد. علاوه بر این با ادامه روند کنونی گرمایش زمین و تولید گازهای گلخانه ای به احتمال فراوان بخش های مهمی از سرزمین های اروپایی و حتی آمریکا از قبیل هلند و نیویورک به طور کامل به زیر آب فرو خواهد رفت. از این رو جامعه جهانی با محوریت 28 کشور صنعتی، با اتخاذ رویکردهایی برای مهار این چالش، ضمن سرمایه گذاری های گسترده برای استفاده از انرژی های تجدید پذیر، برنامه های بلند مدتی برای برای کاهش گاز های گلخانه ای به اجرا گذاشته اند؛ اما این روند با خروج یک جانبه آمریکا از این توافق می توانند، لطمات جبران ناپذیری را برای حیات بشری به بار آورد.

شکاف میان اروپا و آمریکا
یکی از مهمترین پیامدهای حضور ترامپ در کاخ سفید، فاصله افتادن میان اروپا و آمریکاست، به طوریکه هر روز گسل این روابط عمیق تر می شود. نمونه مشهود این مساله در اجلاس اخیر گروه جی 7 در ایتالیا رخ داد؛ جایی که آنگلا مرکل صدراعظم آلمان در مخالفت با اقدامات و اظهارات دونالد ترامپ، حاضر به شرکت در نشست خبری پایان اجلاس نشد.

از سوی دیگر امائول ماکرون رییس جمهوری فرانسه نیز در اقدامی جنجالی از برخورد مستقیم و معارفه با ترامپ خودداری کرد. امری که خود ماکرون تاکید داشت بدون قصد و غرض نبوده است. در حالیکه آمریکا و اروپا بنا بر فرهنگ مشترک لیبرال- مسیحی طی سال های اخیر مسیری واحد را پیموده و در مسایل کلان همواره دارای اشتراک منافع بوده و به نوعی رهبری آمریکا را نیز در این خصوص پذیرفته بودند، جدایی روز افزون میان این دو قطب جهانی مقدمات پیچیدگی معادلات بین المللی و انزوای بی سابقه آمریکا را فراهم آورده است. در همین رابطه هفته قبل فرانسیس فوکویاما نظریه پرداز مشهور پایان تاریخ، در اقدامی نادر طی گفت و گویی با یک روزنامه ایتالیایی، انتقادات گسترده ای را علیه ترامپ مطرح کرد و گفت: او نحوه برخورد با رهبران اروپایی را نمی داند و به جای آن با رهبران عربستان و روسیه احساس قرابت بیشتری می کند. این فیلسوف آمریکایی همچنین با بیان اینکه ترامپ همه چیز را خراب می کند به فاصله بی سابقه میان آمریکا و اروپا اشاره کرد و گفت که رهبران اروپا باید بدون توجه به اقدامات وی به راه خود ادامه دهند زیرا وضعیت تاکنون به این صورت وخیم نبوده است. روزنامه گاردین انگلیس نیز دو روز قبل در سرمقاله خود با بیان اینکه ترامپ فرد مناسب و شایسته ای برای تصدی منصب ریاست جمهوری آمریکا نیست به سفر قریب الوقوع وی به لندن اشاره کرد و نوشت: مشاهده پذیرایی از این فرد نفرت انگیز، مشمئز کننده بوده و توهین آشکار به مردم انگلیس تلقی می شود. ما به ترامپ نالایق می گوییم: کسی در اینجا مشتاق دیدن تو نیست.

شکایت 200 نماینده گنگره از ترامپ
با تمام این چالش های ایجاد شده توسط ترامپ و در حالیکه وی در کمترین میزان محبوبیت خود در طول ماه های گذشته قرار گرفته است، روز گذشته پایگاه خبری هیل آمریکا گزارش داد که 200 نماینده دموکرات کنگره آمریکا علیه دونالد ترامپ در دادگاه فدرال این کشور اقامه دعوا کرده اند. آنها معتقدند که ترامپ در دوران ریاست جمهوری ، وجوه خارجی را از طریق شبکه های تجاری خود بدون تصویب کنگره دریافت و با این کار قانون اساسی آمریکا را نقض کرده است.

این اقدام بی سابقه علیه یک رئیس جمهوری در آمریکا در حالی صورت گرفته که گفته می شود: ترامپ حداقل در 25 کشور از موقعیت خود به عنوان رییس جمهوری سوء استفاده کرده است. امری که با پیوند خوردن به ماجرای مداخله روسیه در انتخابات آمریکا می تواند واترگیتی دیگر را برای رییس جمهوری رقم زده و احتمال استیضاح ترامپ را بیش از پیش قوت بخشد.

منبع: روزنامه ابتکار