سناتورهای اروپایی در این دیدار برجام را توافقی غیرقابل بازگشت خوانده‌اند و به نمایندگان کنگره گفته‌اند: «بازگشایی توافق هسته‌ای امکان ندارد، اما ما آمادگی داریم درباره مسائلی که در توافق پوشش داده نشده‌اند، گفت‌وگو کنیم.» این دیدارها و رایزنی‌ها در شرایطی جریان دارد که در واکنشی دیگر به احتمال عدم‌تایید پایبندی ایران به برجام از سوی ترامپ، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، اعلام کرد توافق هسته‌ای به دست آمده با ایران گامی اساسی برای امنیت جهان بود؛ به همین دلیل امیدوارم که برجام حفظ شود. با همه اینها باید دید این دیدارها و امیدواری‌ها در نهایت چه تاثیری بر تصمیم رئیس‌جمهور پیش‌بینی‌ناپذیر ایالات متحده خواهد گذاشت.

پس لرزه‌های عدم تایید

عدم تایید توافق هسته‌ای که برخی به‌ سهولت از کنار آن می‌گذرند، بر بسیاری از مسائل از جمله اقتصاد جهانی می‌تواند تاثیرگذار باشد که بازار پرافت‌و‌خیز نفت یکی از آنهاست. بنا بر این گزارش و به‌نقل از شبکه سی‌ان‌بی‌سی، اگر کاخ سفید از تایید توافق هسته‌ای سر باز زند، این کار می‌تواند بازارهای جهانی نفت را تکان دهد. این‌گونه که کارشناسان این شبکه خبری احتمال داده‌اند، اگر کاخ سفید توافق هسته‌ای را تایید نکند، شرکت بین‌المللی آربی‌سی کپیتال مارکت به سرمایه‌گذاران هشدار خواهد داد که قیمت‌های نفت افزایش خواهد یافت. رئیس‌جمهور ایالات متحده قرار است چند روز دیگر، یعنی روز پنجشنبه 12 اکتبر، یک سخنرانی کلیدی درباره سیاست ایران داشته باشد، از این رو تحلیگران این شرکت بین‌المللی، این سخنرانی را از نزدیک دنبال خواهند کرد تا ببینند تصمیم ترامپ درباره توافق هسته‌ای چه خواهد بود. برخی ارزیابی‌ها حاکی از آن است که احتمالا ترامپ دست به اقدامی خواهد زد که به نابودی این توافق که در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما حاصل شد، بینجامد. حلیمه کرافت، تحلیگر ارشد آربی‌سی کپیتال مارکت به سی‌ان‌بی‌سی گفت که آنچه در هفته جاری روی خواهد داد، می‌تواند یک تحول بسیار مهم باشد. کرافت در ادامه گفت: از نظر من بازار نفت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت، چرا که ممکن است تحریم‌هایی بازگردانده شود که از کشورها می‌خواهد خرید نفت خود از ایران را کاهش دهند. چنین اقدامی مانع از این می‌شود که شرکت‌های خارجی در بخش صنعت نفت در ایران سرمایه‌گذاری کنند.

افزایش تلاش‌ها برای حفظ برجام

اما هرچقدر رسانه‌ها ترامپ را در تصمیم خود برای لغو برجام مصمم نشان می‌دهند، خبرها حکایت از تلاش سیاستمداران اروپایی برای برگرداندن رأی همتایان خود در آمریکا است. به‌اعتقاد برخی تحلیلگران، از آنجا که اتحادیه اروپا به‌دلیل قراردادهای اقتصادی، امنیتی و سایر مسائل با ایران، حتی بیش از چین و روسیه نگران آینده برجام و تصمیمات ناامید‌کننده ترامپ علیه توافق هسته‌ای است و با چشم‌هایی مضطرب به سرنوشت آن می‌نگرد، علاوه بر هشدار به کاخ سفید، طی روزهای اخیر درهای مذاکره با سناتورهای کنگره آمریکا را گشوده است. بر این اساس و به‌نقل از شبکه خبری العالم، سفیران کشورهای انگلیس، آلمان و فرانسه در واشنگتن، چند روز پیش با نمایندگان کنگره آمریکا دیدار کرده و استدلال‌های خود درباره توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 را با آنها در میان گذاشتند.

سایت خبری سی‌بی‌اس‌نیوز با ارائه جزئیات بیشتر از این دیدار نوشته است: نمایندگان تروئیکای اروپایی دست‌کم با 30 نماینده سنا دیدار کرده و به آنها گفته‌اند: سوءتفاهم‌های فراوانی درباره برجام در کنگره آمریکا وجود دارد. به نوشته این رسانه آمریکایی، دیپلمات‌های ارشد کشورهای اروپایی همچنین تاکید کرده‌اند با اینکه اروپا خواستار حفظ توافق برجام است، تمایل دارد افزایش نظارت بر سایت‌های هسته‌ای ایران توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را مورد بررسی قرار دهد. آنها همچنین خاطرنشان کرده‌اند که هیچ‌بخشی از برجام مانع بازرسی از سایت‌های نظامی ایران نیست. دیپلمات‌های اروپایی به سناتورها یادآوری کرده‌اند که ایران تاکنون هیچ‌یک از درخواست‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بازرسی را رد نکرده است. سفیران تروئیکای اروپایی همچنین تاکید کردند روسیه، چین و ایران گفته‌اند به هیچ‌عنوان خواستار گشودن دوباره پرونده برجام نیستند و مذاکره مجدد درباره این توافق با یک طرف امکانپذیر نیست.

یکی از دیپلمات‌های غربی در توصیف گفت‌وگوهای انجام‌شده در کنگره گفته است: بازگشایی توافق هسته‌ای امکان ندارد، اما ما آمادگی داریم درباره مسائلی که در توافق پوشش داده نشده‌اند، گفت‌وگو کنیم. یک دیپلمات غربی در این دیدار مدعی شده است: ما به دولت [آمریکا] پیشنهاد داده‌ایم درباره طیفی از سیاست‌ها و اقدامات برای مقابله با ایران در منطقه همکاری کنیم. وزیران خارجه، دفاع و رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح در روزهای گذشته به کنگره گفته‌اند ماندن در برجام در راستای منافع امنیت ملی آمریکا است. سی‌بی‌اس‌نیوز نوشته است: سفیران کشورهای اروپایی بعد از این رایزنی‌ها متوجه شده‌اند که سناتورها تمایل اندکی به برهم‌زدن توافق هسته‌ای دارند.

منبع: روزنامه آرمان امروز