به گزارش روزنامه شرق، اسرائیلی‌ها از یک‌سو بیت‌المقدس را پایتخت ابدی و جدایی‌ناپذیر خود می‌دانند. درمقابل فلسطینی‌ها نیز راه‌حل دودولتی را منوط به این می‌دانند که بیت‌المقدس شرقی که اماکن مقدسی مانند مسجدالاقصی را در خود جای داده، به پایتخت دولت فلسطینی بدل شود.

در چنین وضعیتی ترامپ باوجود این ادعا که به دنبال پایان‌دادن به مناقشه میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌هاست، در عمل به رؤیای اسرائیلی‌ها جامه عمل پوشانده است. این اقدامی است که به‌خاطر عواقب پیش‌بینی‌نشده و ناگوار آن برای منطقه، رؤسای‌جمهور قبلی ایالات متحده از آن احتراز می‌کردند؛ تا حدی که وزارت خارجه آمریکا در آستانه اعلام رسمی این تصمیم، به تمام سفارتخانه‌های خود در سراسر جهان توصیه کرده تا سطح امنیتی خود را افزایش دهند. همچنین از کارمندان دولت آمریکا خواسته شده تا اطلاع ثانوی، از ورود به منطقه قدیمی بیت‌المقدس و کرانه باختری خودداری کنند. از دیگرسو، ترامپ با به‌رسمیت‌شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل، عملا بر شهرک‌سازی‌هایی که از سوی جامعه بین‌المللی غیرقانونی محسوب می‌شود، مهر تأیید می‌زند.

گذشته از واکنش تند جامعه جهانی، این تصمیم ترامپ با پاسخ قاطع فلسطینی‌ها همراه بود. فلسطینی‌ها حتی منتظر اعلام رسمی این تصمیم از سوی ترامپ نماندند و به خواست رهبران خود به خیابان‌های غزه ریختند. از دیگر سو، به نظر این مسئله می‌تواند اتحاد بیشتر میان حماس و فتح را به دنبال داشته باشد. حماس با انتشار بیانیه‌ای ضمن حمایت از مواضع تشکیلات خودگردان، از بیت‌المقدس به‌عنوان خط قرمز فلسطینیان یاد کرده است. درحال‌حاضر یک‌سوم ساکنان بیت‌المقدس شرقی را فلسطینی‌هایی تشکیل می‌دهند که از قرن‌ها پیش در این منطقه ساکن بوده‌اند. شاید به همین خاطر باشد که این تصمیم آمریکا از سوی فلسطینی‌ها به‌منزله «بوسه مرگ» بر فرایند صلح تعبیر شده است. ترامپ بعد از به‌رسمیت‌شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل به وزارت خارجه دستور خواهد داد تا روند انتقال سفارت این کشور به بیت‌المقدس را آغاز کند؛ روندی که طبق اعلام مقامات آمریکایی، حداقل سه سال به طول خواهد انجامید.

جهان علیه ترامپ
این اقدام ترامپ را باید در ادامه گسست او از متحدان آمریکا درخصوص مسائل مهم و کلیدی، از جمله خروج از توافق آب‌وهوایی پاریس و ترک توافق‌های تجاری چندجانبه با اروپا و آسیا و حتی تهدید به خروج از توافق هسته‌ای با ایران دانست. بسیاری از متحدان اصلی ایالات متحده، از جمله فرانسه، اتحادیه اروپا، عربستان‌سعودی و اردن درخصوص عواقب این تصمیم عجولانه به ترامپ هشدار داده‌اند، اما گوش رئیس‌جمهور آمریکا به این حرف‌ها بدهکار نیست. از نظر جامعه جهانی، هرگونه تغییر در وضعیت بیت‌المقدس منوط به یک توافق صلح دوطرفه است، زیرا در غیر این صورت، هیچ دستاوردی جز افزودن بر پیچیدگی‌های روند صلح نخواهد داشت. درحال‌حاضر تمام کشورهایی که با اسرائیل رابطه دیپلماتیک دارند، سفارتخانه خود را در تل‌آویو دایر کرده و ممکن است که در بیت‌المقدس کنسولگری داشته باشند. بااین‌حال، ترامپ باوجود اینکه ادعا می‌کند به دنبال دستیابی به هدف غایی راه‌حل دودولتی است، اما کاملا در جهت مخالف برقراری صلح قدم برمی‌دارد.

این مسئله حتی با انتقاد و مخالفت متحد همیشگی آمریکا در منطقه؛ یعنی عربستان‌سعودی همراه شده است. به ‌نقل از رسانه‌های سعودی، ملک‌سلمان، ‌پادشاه عربستان، در گفت‌وگویی تلفنی با ترامپ گفت که این تصمیم به‌خاطر جایگاه خاص بیت‌المقدس و مسجدالاقصی می‌تواند احساسات مسلمانان در سراسر جهان را تحریک کند. البته انتقادات از این تصمیم ترامپ فراتر از انگیزه‌های مذهبی رفته است. حتی پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان، نیز به جمع منتقدان این اقدام پیوسته و با ابراز نگرانی عمیق از این تصمیم، خواستار حفظ وضع موجود در بیت‌المقدس شده است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگران فلسطین، نیز درخصوص مخاطرات این تصمیم برای حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه به ترامپ هشدار داده است. مانوئل حساسیان، نماینده تشکیلات خودگردان در بریتانیا، این اقدام آمریکا را ضربه نهایی به فرایند صلح دانسته است. بااین‌حال، کاخ سفید تأکید دارد که این اقدام هیچ تأثيری در تلاش‌ها برای رسیدن به صلح میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها ندارد. درمقابل، کارشناسان مسائل خاورمیانه در عاقلانه‌بودن این تصمیم تردید دارند. دنیل شاپیرو، سفیر سابق آمریکا در اسرائیل، در این رابطه به «گاردین» گفته است که این اقدام می‌تواند به رویکرد دودولتی ضربه بزند. به نظر می‌رسد در اتخاذ این تصمیم، جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ، نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند که هدایت این فرایند را در دست دارد.

یهودی‌سازی بیت‌المقدس شرقی
به نظر ترامپ با این اعلام این تصمیم بر فرایندی مهر تأیید می‌زند که اسرائیلی‌ها به شکلی نظام‌مند و از مدت‌ها پیش دنبال می‌کرده‌اند. اسرائیل به صورت غیرقانونی و در جریان سال ١٩٦٧ بخش‌هایی از فلسطین، از جمله بیت‌المقدس شرقی را اشغال و بلافاصله آن را به‌عنوان پایتخت ابدی و بلامنازع خود اعلام کرد، هرچند هیچ کشوری در جهان این اقدام را به رسمیت نشناخت. بعد از آن بود که اسرائیل با هدف یهودی‌کردن این مناطق دست به اسکان اسرائیلی‌ها زد. تدی کولک، شهردار وقت اسرائیلی این منطقه، در این رابطه این‌طور گفته است: «هدف تضمین‌کردن این است که بیت‌المقدس برای همیشه بخشی از اسرائیل باقی بماند». در سال ١٩٨٠، اسرائیل ضمیمه‌کردن نیمه‌ شرقی بیت‌المقدس را با مستقرکردن ادارات و سازمان‌های دولتی، از جمله پارلمان و دادگاه‌های عالی رسمیت بخشید. در ادامه نیز اسرائیلی‌ها با اقداماتی از قبیل تصاحب زمین‌ها، شهرک‌سازی‌های سریع و سرکوب فلسطینی‌ها و مجبورکردن آنها به ترک این مناطق، توانستند آرایش جمعیتی منطقه اشغالی بیت‌المقدس شرقی را تغییر داده و کنترل خود را بر آن افزایش دهند. به نظر، تصمیم آمریکا را باید نخستین گام در آخرین مرحله برای بدل‌کردن بیت‌المقدس به پایتخت اسرائیل دانست.

درحال‌حاضر ٨٦ درصد از بیت‌المقدس شرقی تحت کنترل مستقیم مقامات اسرائیلی است. حدود ٢٠٠‌هزار اسرائیلی نیز در شهرک‌های اسرائیلی که در املاک و زمین‌های فلسطینیان ساخته شده‌اند، زندگی می‌کنند. اسرائیل در اقدامی دیگر برای افزایش امنیت

شهرک‌های خود، در سال ٢٠٠٢ میلادی شروع به ساخت دیواری کرد که دورتادور روستاها و شهرها کشیده شده و خانواده‌های بسیاری را از هم جدا کرده است. از دیگر سو، ١٤٠‌هزار نفری که در محلات بیت‌المقدس زندگی می‌کنند، به‌واسطه این دیوار از مابقی شهر جدا شده و از فقدان خدمات و زیرساخت‌های ابتدایی رنج می‌برند.

خدمت ترامپ به اسرائيلي‌ها
محمدعلي عسگري: ژوئن گذشته وقتي يک بار ديگر دونالد ترامپ مسئله انتقال سفارت آمريکا از تل‌آويو به بيت‌المقدس را به عقب انداخت، مقامات اسرائيلي با ابراز نگراني دليل اين تصميم را از کاخ سفيد پرسيدند. کاخ سفيد در پاسخ گفت به دليل «دادن فرصت‌هاي بيشتر به گفت‌وگوهاي صلح» بوده است. آن زمان در کنار بعضي اقدامات ديگر دولت ترامپ، اين تصور وجود داشت که گويا پيشرفت‌هايي در زمينه صلح در راه است و ترامپ تلاش مي‌کند با آرام‌کردن اوضاع، زمينه را فراهم كند تا بعد از يک وقفه چهارساله گفت‌وگوهاي صلح دوباره از سرگرفته شود؛ اما اين تصميم براي انتقال سفارت بيانگر مسدودشدن تمام اين راه‌ها و تعميق دوباره اختلافات، درگيري‌ها و تنش‌ها در سطح منطقه به‌ویژه برسر مسئله بيت‌المقدس خواهد بود.

سال ٢٠١٦ دونالد ترامپ در دوران نامزدي خود طبق معمول بر صفحه توييتر نوشت: «بارها گفته‌ام آمريکا در دوران ترامپ (اگر رئيس‌جمهور شود) بيت‌المقدس را به‌عنوان تنها پايتخت واقعي اسرائيل به رسميت خواهد شناخت»؛ در بيانيه‌اي که پس از آن نيز از سوي کمپين انتخاباتي او منتشر شد، آمده بود: ترامپ بيت‌المقدس را پايتخت سه‌هزارساله اسرائيل معرفي خواهد کرد. آمريکا از سال ١٩٥٢ انتقال سفارت خود به بيت‌المقدس را تصويب کرده؛ اما تاکنون رؤساي جمهوري آمريکا هر شش ماه يک بار اين تصميم را به تعويق انداخته بودند. به نظر مي‌رسد اکنون تصميم ترامپ كه خلاف رويه همه رؤساي پيشين و حتي خلاف نظر تعدادي از ديپلمات‌هاي باتجربه کابينه‌اش ازجمله رکس تيلرسون و جيمز متيس است، دقيقا همان اتفاقي است که سال‌ها مقامات اسرائيلي انتظارش را مي‌کشيدند تا تأييدي باشد بر ادعاي واهي‌شان مبني بر «قدس پايتخت ابدي اسرائيل». به عبارتي ديگر، اسرائيلي‌ها با خيالي آسوده و فراغ بال با موضوع برخورد کرده و آن را ترجمان واقعيتي مي‌دانند که در آن اسرائيل در نظر آنها مثل هميشه دست برتر را داشته است.

اين تصميم مي‌تواند يک بار ديگر تداعي‌کننده ورود اريل شارون و سربازان اسرائيلي به محيط مسجدالاقصي در سال ٢٠٠٠ باشد که چاشني انتفاضه «الاقصي» را زد. بي‌ترديد روزهاي آينده ما شاهد تظاهرات خشم‌آگين و پرحجم مسلمانان و به‌ویژه فلسطيني‌ها در اعتراض به چنين تصميمي خواهيم بود. اين خشم و خروش يک بار ديگر افکار عمومي جهان را عليه آمريکا و به‌خصوص دولت دونالد ترامپ برانگیخته خواهد کرد. اجرائي‌شدن انتقال سفارت آمريکا از تل‌آويو به بيت‌المقدس، چنان‌که صائب عريقات چند روز پيش گفت، بر گفت‌وگوهاي صلح «اثري منفي» خواهد گذاشت و همان اندک اميدي را كه به ازسرگرفتن اين گفت‌وگوها بود، از بين خواهد برد. اين تصميم همچنين نشان مي‌دهد در واقع آن به‌اصطلاح «معامله قرن»، چیزی جز يک فريب و توهم توخالي نبوده است. از آنجا که انتقال نمادين سفارت و به‌رسميت‌شناختن بيت‌المقدس به‌عنوان پايتخت اسرائيل، نقض تمام کنوانسيون‌ها و مقررات بين‌المللي است و تا اينجا با مخالفت اکثر کشورهاي جهان از چين گرفته تا اتحاديه اروپا و فرانسه مواجه شده، اين تصميم مي‌تواند فرصت ناچيزي را در اختيار دولت خودگردان بگذارد تا با تقويت فعاليت‌هاي ديپلماتيک خود، اين‌بار شکايت را به سازمان‌هاي بين‌المللي مجمع عمومي سازمان ملل متحد و ديوان لاهه ببرد؛ زيرا طبق اين معاهدات، اسرائيل که در سال ١٩٦٧ بخش شرقي بيت‌المقدس را اشغال و ضميمه بخش غربي آن کرد، رژيمي اشغالگر به حساب آمده و طبق موازين بين‌المللي باید پاسخ‌گوي هرگونه تغيير و تحول در وضعيت مناطق اشغال‌شده و در رأس آنها بيت‌المقدس باشد.

تله ترامپ
ایالات متحده آمریکا در دوران ترامپ در خاورمیانه دچار نوعی تنش درون منطقه‌ای میان کشورهای مسلمان در چهارچوب نوعی جنگ نیابتی شده است. با به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل توسط آمریکا تحریک بیشتری در منطقه به وجود می‌آید.

به گزارش روزنامه آرمان امروز، کشورهای مسلمان، عرب واروپائیان این اتفاق را فاجعه بار خواندند. کارشناسان معتقدند این اقدام در واقع تله‌ای است که ایالات متحده برای مسلمانان و کشورهای عربی منطقه خاورمیانه پهن کرده است. البته دونالد ترامپ در ایام تبلیغات انتخاباتی و در سخنرانی‌های خود در مؤسسه آیپک، اندیشکده هریتیج و نیز ساختمان معروف «کی استریت» شعار انتقال پایتخت رژیم‌صهیونیستی از شهر تل‌آویو به شهر بیت المقدس را داده بود. اما دیروز بالاخره رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام کرد که کشورش قدس را به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به رسمیت شناخته و سفارت خود را از تل‌آویو به این شهر انتقال می‌دهد. دونالد ترامپ به وزارت امور خارجه کشورش دستور داد که اقدامات لازم را برای انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به قدس به عمل آورد. وی تصریح کرد که مایک پنس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا طی روزهای آتی به خاورمیانه سفر خواهد کرد. رئیس‌جمهوری آمریکا گفت: قدس خاستگاهی برای مهم‌ترین دموکراسی‌ها در منطقه است. تأخیر در اعلام قدس به عنوان پایتخت اسرائیل هیچ چیزی را برای دستیابی به صلح محقق نساخته است. به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل به نفع روند صلح است. رئیس‌جمهوری آمریکا خاطرنشان کرد: واشنگتن به دستیابی به توافق صلح مورد قبول برای اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها پایبند می‌ماند. ترامپ گفت، در صورت موافقت دو طرف، واشنگتن از راه حل تشکیل دو کشور حمایت خواهد کرد. وی با بیان این که اختلاف‌نظرهایی پیرامون تعیین قدس به عنوان پایتخت اسرائیل وجود خواهد داشت، اظهار کرد: ما خواهان آرامش و میانه‌روی در موضع گیری‌ها هستیم. ترامپ گفت: نمی‌توان تمامی مشکلات را از طریق همان فرضیه‌های شکست خورده حل کرد. اقدام امروز من آغازی برای رویکرد جدیدی نسبت به نزاع فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها است.

وی خاطرنشان کرد: مصوبه کنگره پیرامون تعیین قدس به عنوان پایتخت اسرائیل از ۲۰ سال قبل تصویب شده بود اما روسای‌جمهور پیشین از این امر کوتاه می‌آمدند. روسای‌جمهور پیشین معتقد بودند که به تأخیر انداختن به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل در دستیابی به راه‌حل نقش دارد. وی تصریح کرد: تصمیم من با هدف دور کردن ما از اقداماتمان برای تسهیل در توافق صلح میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها نیست. ما پیرامون راه‌حل‌های نهایی میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها تصمیم نمی‌گیریم. رئیس‌جمهوری آمریکا اظهار کرد: افراط‌گریی نسل‌های آتی را تهدید می‌کند و ما با آن برخورد خواهیم کرد. زمان برای مطرح شدن صداهای جوان در خاورمیانه برای تحقق آینده بهتر برای منطقه فرا رسیده است.

ترامپ حکم انتقال را امضا کرد

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی دقایقی بعد از آن که ترامپ طی سخنرانی خود قدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخت و دستور اجرایی انتقال سفارت آمریکا به قدس را امضا کرد، طی سخنرانی‌ای این رویداد را تاریخی توصیف کرد. وی از ترامپ بابت این تصمیم خود تشکر کرد و تأکید داشت که «هرگونه توافق صلحی با فلسطینیان باید منوط به این باشد که شهر قدس، پایتخت اسرائیل است».نتانیاهو همچنین از کشورهای دیگر خواست سفارت‌هایشان را از تل‌آویو به قدس انتقال دهند. رئیس‌جمهور آمریکا پیش از اعلام در تماس تلفنی با رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به وی گفت قصد دارد سفارت آمریکا را از تل‌آویو به شهر قدس انتقال دهد. بعد از این تماس سخنگوی تشکیلات خودگردان فلسطین در بیانیه‌ای پرده از این موضوع برداشت. او گفت که عباس در این تماس، با این اقدام وی مخالفت کرده است. همچنین ترامپ در تماس با همتای مصری از قصد خود بر این موضوع تاکید کرد. موقعیت حقوقی بیت‌المقدس یکی از نکات اصلی اختلاف در مناقشه خاورمیانه است. رژیم اسرائیل بخش شرقی این شهر را در جنگ ۱۹۶۷ به اشغال خود درآورد و آن را سال ۱۹۸۰ضمیمه خاک خود ساخت. با این همه، رژیم اسرائیل هر دو بخش شرقی و غربی این شهر را پایتخت خود می‌داند، ادعایی که از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته نشده است و سفارت هیچ کشوری به‌این شهر انتقال نیافته. فلسطینی‌ها شرق بیت‌المقدس را پایتخت کشور مستقل خود می‌دانند. انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس عملا به معنای به رسمیت ‌شناختن ادعای رژیم اسرائیل است.

واکنش‌ گروه‌های فلسطینی

با انتشار بیانیه تشکیلات خودگردان فلسطین گروه‌های سیاسی فلسطینی تصمیم آمریکا برای انتقال سفارت این کشور به قدس را تجاوز از تمام خطوط قرمز توصیف و اعلام کردند، اجازه اجرایی شدن آن را نمی‌دهند. رئیس دفتر سیاسی حماس اعلام کرد به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل و انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به قدس، پشت سر گذاشتم تمام خطوط قرمز است. اسماعیل هنیه ادامه افزود: دولت آمریکا در طول تاریخش ثابت کرده به شکلی آشکارا، طرفدار رژیم اشغالگر بوده و حامی جنایت‌های این رژیم علیه ملت فلسطین. وی هشدار داد انتقال سفارت آمریکا به قدس اقدامی خطرناک و پوششی برای دولت بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی است تا طرح خود برای یهودی‌ کردن قدس را اجرا کند. همچنین یکی از اعضای ارشد جهاد اسلامی نیز اعلام کرد تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا بر اقدامات خصمانه آمریکا و جنگی که علیه ملت فلسطین و امت عربی و اسلامی به راه‌انداخته، تأکید می‌کند. المدلل گفت: این اقدام تحریک‌آمیز، وحدت ملت فلسطین و ایستادگی در برابر تصمیم آمریکا را می‌طلبد. جهاد اسلامی در ادامه خواستار تظاهرات میلیون نفری مردم فلسطین شد؛ تظاهراتی که در آن اعلام شود قدس، اورشلیم نخواهد شد و قبله مسلمانان باقی خواهد ماند.

بوسه مرگ

سفیر فلسطین در انگلیس نیز تصمیم‌های احتمالی آمریکا علیه قدس را اعلام جنگ و بوسه بر روند مذاکرات خواند؛ مذاکراتی که بیش از بیست ‌سال است بی‌نتیجه ادامه یافته است. مانوئل حساسیان در واکنش به انتقال سفارت این کشور از تل‌آویو به قدس اعلام کرد، ترامپ علیه مسلمانان و مسیحیان اعلام جنگ کرده و آنها نمی‌پذیرند که قدس تحت سیطره اسرائیل باشد. او اعلام کرد به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل، مانند بوسه مرگ بر صلح است.

واکنش ایران

وزارت امور خارجه در واکنش به تصمیم دولت آمریکا در انتقال سفارتخانه خود از تل آویو به بیت المقدس اشغالی و به رسمیت شناختن این شهر به عنوان پایتخت رژیم اشغالگر قدس بیانیه صادر کرد. در بخشی از این بیانیه آمده است: جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده است که مهمترین علّت بر هم خوردن ثبات و امنیت خاورمیانه تداوم اشغالگری و حمایت های جانبدارانه و بی دریغ دولت آمریکا از رژیم صهیونیستی و محروم ماندن ملت مظلوم فلسطین از حقوق اولیه خود در تشکیل دولت مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شریف است...

که به رغم تلاش مذبوحانه آمریکا و متحدانش برای تحمیل راه حلی سازشکارانه، نه تنها حداقل آرزوهای ملت فلسطین در قالب قطعنامه های شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل تامین نگردید، بلکه تداوم شهرک‌سازی و غصب اراضی بیشتر و هتک حرمت اماکن دینی در قدس شریف در سایه حمایت های آمریکا از این رژیم و بی تفاوتی مجامع و سازمانهای بین المللی، مردم فلسطین را از تحقق خواسته های برحق و مشروع شان بیش از پیش دور ساخت. تصمیم تحریک آمیز و نابخردانه آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن شهر قدس بعنوان پایتخت یکپارچه رژیم صهیونیستی نه تنها به صلح و ثبات این منطقه کمک نخواهد کرد بلکه ضمن رسواسازی نیّات شوم دولت آمریکا و بی اعتبار کردن بیشتر این کشور نزد آن دسته از طرف هایی که هنوز به بیطرفی این کشور در روند سراب گونه مذاکرات صلح باور دارند، باعث تحریک مسلمانان و شعله ور شدن انتفاضه جدید و تشدید تندروی و رفتارهای خشم آلود و خشونت آمیز بیشتر خواهد شد که مسئولیت آن متوجه دولت این کشور و رژیم صهیونیستی است. همچنین در این بیانیه آمده است: جمهوری اسلامی ایران ضمن اعلام همبستگی کامل خود با مردم فلسطین، بار دیگر مسئولیت مهم جامعه بین المللی به ویژه سازمان ملل متحد در پایان دادن به اشغال فلسطین و قدس شریف و کمک به مردم این سرزمین جهت دستیابی به حقوق مسلم اساسی شان را مورد تاکید قرار می دهد.

واکنش ظریف

وزیر امورخارجه کشورمان در واکنش به انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به بیت المقدس نگاشت: قدس همیشه عربی - اسلامی خواهد ماند. محمد جواد ظریف در پستی نوئیتری به زبان عربی یادآور شد: اگر نيمى از پول‌هايى را كه برخى حاكمان منطقه براى حمايت از تروريسم، افراطى گرى، فرقه گرايى و تحريك عليه همسايگان خرج کردند، براى آزادسازى فلسطين هزينه مى كردند، امروز شاهد اين گزافه گويى آمريكا و تلاش براى تقديس و تحكيم [اعلاميه بالفور] «وعده آنكه مالك نيست به آنكه سزاوار نيست» نبوديم. اما با وجود اين، چه بخواهند و چه نخواهند، «قدس» عربى و اسلامى باقى مى‌ماند.

واکنش اروپایی‌ها

همچنین وزارت خارجه دولت آلمان اعلام کرد که تصمیم ترامپ مبنی بر اعلام قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی می‌تواند زمینه‌ای برای بروز نا آرامی در این منطقه شود. بنابر اعلام وزرات خارجه آلمان، چنین اقدامی می‌تواند زمینه‌ساز ناآرامی در قدس، کرانه باختری و نوار غزه باشد. وزیر خارجه انگلیس نیز گفته است با نگرانی اخبار مربوط به‌این اقدام ترامپ را دنبال می‌کند. چین نیز از تنش در خاورمیانه در صورت اجرایی شدن تصمیم ترامپ ابراز نگرانی کرد که‌این تصمیم ممکن است منطقه خاورمیانه را ناآرام کند. همچنین هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اروپا به شدت به آمریکا در باره انتقال یک جانبه سفارت آمریکا به بیت‌المقدس و شناسایی این شهر به عنوان پایتخت اسرائیل هشدار داد. موگرینی او که در بروکسل با رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا سخن می‌گفت، تصریح کرد که وضعیت حقوقی بیت‌المقدس باید در مذاکرات دو جانبه روشن شود.

واکنش جهان عرب

مقامات کشورهای عربی و فلسطین نیز به دولت آمریکا درباره طرح کاخ سفید برای اعلام قدس به عنوان پایتخت فلسطین اشغالی هشدار داده‌اند. وزیر خارجه اردن در تماس تلفنی با «رکس تیلرسون»، اعلام کرد چنین تصمیمی می‌تواند «باعث خشم جهان عرب و اسلام شود، به تنش‌ها دامن بزند و تلاش‌های صلح را با مخاطره روبه‌رو کند.» وزیر خارجه مصر، هم در تماس تلفنی با تیلرسون درباره «تبعات منفی احتمالی» چنین اقدامی سازش هشدار داد. وزیر خارجه تشکیلات خودگردان فلسطینی هم خواستار تشکیل نشست فوری 22 عضو اتحادیه عرب شد. همچنین اردن خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی برای بررسی تحرکات ترامپ درباره قدس شد. دولت اردن تاکید کرد که‌این نشست فوق‌العاده طی روزهای شنبه و یکشنبه هفته‌ آینده برگزاری کند، همچنین بنا بر بیانیه وزارت خارجه مصر که در ارتباط با تماس ترامپ با السیسی منتشر شده است، رئیس جمهور مصر در این تماس درباره پیامدهای این تصمیم هشدار داد و خواستار حفظ وضعیت قانونی شهر قدس شده است. در واکنش به‌این اقدام، دولت قطر اعلام کرد که انتقال سفارت آمریکا به شهر قدس را محکوم می‌کند. در همین راستا، «محمد ششم»، پادشاه مغرب نیز به نیابت از 57 کشور اسلامی این اقدام آمریکا را به شدت محکوم کرد. وزارت خارجه سوریه، نیز تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا برای به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل را به شدت محکوم کرد. رئیس ائتلاف ملی عراق نیزدر بیانیه‌ای تلاش آمریکا برای انتقال سفارت خود به قدس شریف را محکوم کرد. سیدعمار حکیم، در این بیانیه با ابراز نگرانی فراوان از پیامدهای اعلام قدس به عنوان پایتخت رژیم غاصب اسرائیل این اقدام را محکوم کرد و خواستار پیگیری این اقدام توسط نهادهای بین‌المللی شد. در این بیانیه آمده است: «سعی و تلاش آمریکا برای انتقال سفارت خود به قدس شریف یک نقض آشکار و نادیده گرفتن احساسات مسلمانان و دور زدن حقایق تاریخی و جغرافیایی این شهر است». در ادامه ‌این بیانیه افزوده شده: «در واقع این اقدام از بین بردن دولت فلسطین و حق بازگشت آوارگان فلسطینی به سرزمین‌های خود است.»

درخواست پاپ

پاپ فرانسیس تأکید کرد که به رسمیت شناختن حقوق همگان در اراضی مقدس شرط اساسی برای انجام مذاکره است. وی خواستار حفظ وضعیت کنونی بیت‌المقدس و درایت و خویشتن‌داری برای ممانعت از درگیری‌های بیشتر شد. پاپ در سخنانی درباره قدس گفت: به رسمیت شناختن حقوق همگان در اراضی مقدس شرط اساسی مذاکره است. پاپ فرانسیس اعلام کرده بشدت نگران تحولات اخیر است و بیت‌المقدس تنها مکان منحصر بفرد و مورد احترام برای مسیحیان، یهودیان و مسلمانان و صدای خاص صلح است. وی از همگان خواست به وضعیت کنونی بیت‌المقدس براساس قطعنامه‌های سازمان ملل احترام بگذارند.

هشدار گوترش

دبیرکل سازمان ملل نسبت نیز به سرانجام هرگونه اقدامات یکجانبه‌ درباره قدس هشدار داد. به گزارش ایسنا، سخنگوی آنتونیو گوترش، در کنفرانس مطبوعاتی در نیویوک اعلام کرده: دبیرکل، همچنان نسبت به سرانجام هرگونه اقدامات یکجانبه‌ای که بتواند راهکار تشکیل دو کشور فلسطین و اسرائیل را از بین ببرد، هشدار می‌دهد. وی گفت: گوترش معتقد است که پرونده قدس باید جزو پرونده‌های نهایی باشد که بر سر آن مذاکره خواهند کرد.

مسیحیان وارد میدان شدند

مسیحیان فلسطین نیزدر بیت لحم، محل تولد حضرت مسیح(ع)، تصاویر رئیس‌جمهوری آمریکا را در اعتراض به قصد وی برای به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به آتش کشیدند. گروهی از فلسطینیان مسیحی در شهر مقدس بیت‌لحم در کرانه باختری پلاکاردهایی با تصاویر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا را به آتش کشیدند.

آماده‌باش در قدس و کرانه باختری

همچنین برخی منابع خبری اعلام کردند در راستای آمادگی برای اعلام تصمیم ترامپ، قدس و کرانه باختری به حالت آماده‌باش در بالاترین درجه درآمده است. رسانه‌های آمریکایی نیز اعلام کردند نیروهای ویژه ‌این کشور قبل از اعلام تصمیم ترامپ، در برخی سفارتخانه‌های این کشور مستقر شده‌اند.