پس‌لرزه‌های انتخاب ترامپ کم کم خود را نشان می‌دهد. سقوط یک‌شبه 3.5 میلیارد دلاری سهام لاکهید مارتین در اثر تنها یک توئیت ترامپ، پیش‌لرزه‌های ترامپ بر بخش مهم مسکن در بازار آمریکا، واکنش منفی بورس شانگهای به تماس تلفنی ترامپ و رئیس‌جمهور پکن و بسیاری دیگر از جمله واکنش‌های اقتصادی یک‌ماهه اخیر به ظهور عصر ترامپ است.

*** ترامپ و سیلیکون ولی
ترامپ غول‌های «سیلیکون ولی» را دوست ندارد. این باور بسیاری از صندوق‌های سرمایه‌گذاری در وال‌استریت را نگران کرده است. به سختی می‌توان باور کرد گرایش سنتی غول‌های فناوری به دموکرات‌ها برای ترامپ دوستدار چالش و مبارزه تجاری قابل چشم‌پوشی باشد.

وی در روزهای اخیر سران سیلیکون ولی را برای آنچه او آن را «هم‌اندیشی» خوانده است به منهتن دعوت کرده است. بسیاری این جلسه را البته به روز «حساب» تعبیر می‌کنند.

البته راضی کردن اپل به تولید محصولات در آمریکا کار ساده‏ای نخواهد بود. بیش از 15 سال است که میلیون‏ها فرصت شغلی در بخش صنعت و تولید آمریکا از بین رفته است و احتمال تولید محصولات اپل در آمریکا نیز به همین شکل است.در سال 2011 گزارش شد که استیو جابز خطاب به اوباما گفته «فرصت‏های شغلی از دست رفته دیگر قابل بازگشت نیستند» و این جمله هنوز در مورد صنعت آمریکا صدق می‏کند. تولید آیفون در چین تنها به‌دلیل دستمزد پایین کارکنان نیست، بلکه چین به‌دلیل داشتن تمامی اجزای مورد نیاز در چرخه تولید و تامین به‌صورت یکجا، همواره بهترین تکیه‏گاه برای شرکت‌هایی همچون اپل به حساب می‏آید. ساخت این دستگاه‏ها در آمریکا به‌هیچ عنوان کار ساده و کم‏خرجی نخواهد بود. ترامپ در سال‏های اخیر اپل را به‌دلیل همکاری با تولیدکنندگان چینی مورد انتقاد قرار داده تا جایی که به

یکی از نکات مهم در سخنرانی‏های قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری او تبدیل شده است.

وی در ژانویه اعلام کرد: «اپل را مجبور می‏کنیم کامپیوترهای خود را در آمریکا تولید کند، نه در کشورهای ثانویه.» و در ماه مارس همین نظرات را درباره مسئله تولید آیفون اعلام کرد.

ترامپ همچنین از تماس اخیر خود با بیل گیتس خبر داد. راضی کردن مایکروسافت برای برگشت به آمریکا با توجه به مشکلات عدیده‌ای که اتحادیه‌های کارگری آمریکا برای آنها و شرکت همتای مشابه ممکن است پدید آورند کار ساده‌ای نیست.

میزان ثروت خالص شخصی مارک زاکربرگ، مالک فیسبوک از زمان انتخاب دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا، 7.3 میلیارد دلار کاهش یافته است. متهم نمودن زاکربرگ به علت انتشار اخبار متنوع جعلی در این شبکه اجتماعی و عدم مهار و کنترل آنها با نقدهای مختلفی از سوی هواداران ترامپ مواجه شد. او به همراه گوگل هنوز نتوانسته‌اند‌ به جمع‌بندی کاملی برای انطباق با شرایط جدید برسند.

** بازار مسکن
بازار مسکن آمریکا مهم‌ترین بخش مصرفی ایالات متحده است و بازار مصرف آمریکا مهم‌ترین موتور محرک تولید در جهان است و این حلقه مهم در زنجیره‌ اقتصادی جهان روی بسیاری از فاکتورهای اقتصادی همچون نرخ جهانی طلا، نرخ جهانی انرژی، بازار تولید در چین و افزایش یا کاهش نرخ بهره بین‌المللی تاثیرگذار است. به همین خاطر این بازار مهم از سوی تحلیلگران اقتصاد جهانی همواره رصد می‌شود. بازار مسکن آمریکا تحت‌تاثیر «واکنش تقاضای مصرفی به نتیجه انتخابات» با جهش قیمت روبه‌رو شد. شاخص قیمت مسکن در این کشور، پیش از برگزاری انتخابات، همزمان با چرخش محتوای نظرسنجی‌ها به سمت دونالد ترامپ، رکورد افزایشی زد و دست‌کم به بالاترین سطح در 10 سال اخیر رسید. بررسی‌ها درباره عامل «تب قیمت مسکن» که مطابق چشم‌انداز، در سال 2017 نیز ادامه خواهد داشت، نشان می‌دهد حباب موجود، ناشی از «4 نوع استرس خریداران مصرفی» نسبت به «رئیس‌جمهور فاقد برنامه حمایتی برای بخش مسکن» است. مطابق انتظارات شکل‌گرفته، اقتصاد مسکن در دوره ترامپ با «افزایش هزینه وام مسکن و در نتیجه،‌ دشوارشدن مسیر خرید مسکن» به ضرر خانه‌اولی‌ها رقم می‌خورد. این پیش‌بینی هم‌اکنون رقابت در خرید را به‌وجود آورده است. شاخص قیمت مسکن آمریکا با 2.6 درصد رشد در ماه سپتامبر، از نقطه اوج سال 2006 نیز فراتر رفت. ترامپ البته با پیشنهاد بن کارسون، رقیب انتخاباتی خود در دوره مقدماتی سعی دارد این پالس را به این بازار بدهد که تابع منافع مصرف‌کنندگان است. اما این انتخاب تاکنون نتوانسته تاثیری بر کاهش التهاب داشته باشد.

** ناتوی اقتصادی
باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا در ادامه آخرین سفرهای خارجی دوران ریاست‌جمهوری خود حدود یک ماه پیش به لیما پایتخت پرو رفت تا به متحدان آسیایی واشنگتن اطمینان دهد توافق تجاری موسوم به پیمان همکاری ترانس آتلانتیک، تی پی پی، نه تنها به نفع ۱۲ کشور عضو این پیمان، بلکه به نفع تمامی ۲۱عضو سازمان همکاری کشورهای حوزه اقیانوس آرام موسوم به اَپک است. با این حال، نگرانی از روند ضد جهانی‌سازی در کشورهای غربی به‌ویژه با ورود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا به کاخ سفید، که این پیمان تجاری را یک فاجعه می‌بیند، نشست سران اپک در پرو را تحت‌الشعاع قرارداده است. پرزیدنت اوباما در دفاع از پیمان تی پی پی استدلال می‌کند که آمریکا قادر است مقررات تجارت آزاد در منطقه را دیکته کند. خبرگزاری رویترز این پیمان را از دیدگاه آقای اوباما «ناتوی اقتصادی» در منطقه توصیف کرده است. سنگاپور، برونئی، نیوزیلند، استرالیا، ویتنام، مالزی، ژاپن، شیلی، مکزیک، پرو، کانادا و آمریکا، عضو تی پی پی هستند. با این همه اما دونالد ترامپ عملاً اعلام کرده است که از چنین سیاست‌های تکثرگرایانه‌ای استقبال نخواهد کرد، چراکه چرخش به درون جایگاه بالاتری در راهبردهای اقتصادی او دارد تا امتیاز به همسایه‌ها و شرکای کوچک‌تر. رابرت ال . نیمسون تحلیلگر مالی در این باره گفت: به کشورهای هم‌پیمان به‌ویژه برادران کوچک‌تر درآمریکایی لاتین و جنوب شرقی آمریکا می‌گویم که میهمانی تمام شد.

** اضطراب پکن
رابطه اقتصادی چین و آمریکا را «مهم‌ترین رابطه جهان توصیف می‌کنند» گفتگوی تلفنی آقای ترامپ با سای اینگ ون، رئیس‌جمهوری تایوان اما فضای دیپلماتیک میان پکن و واشنگتن را ملتهب کرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا با انتقاد از پکن در زمینه‌های اقتصادی و سیاسی گفته شاید دولت او از سیاست دولت‌های گذشته تحت عنوان «چین واحد» که در چهار دهه اخیر تایوان را بخشی از چین محسوب کرده است، پیروی نکند. ترامپ در گفتگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت اگر پکن با واشنگتن بر سر مسائل تجاری و دیگر اختلاف‌ها به توافق نرسد، او لزومی نمی‌بیند دولتش به این سیاست (چین واحد) وفادار بماند. چینی‌ها اینقدر باهوش هستند که معنای چنین تهدیدی را درک کنند. پایین نگه‌داشتن تصنعی نرخ یوان و اختلافات تجاری از جمله نکاتی است که دونالد ترامپ خواهان توجه بیشتر چین به آن است. این توجه البته برای چین به قیمت تریلیون‌ها دلار ضرر احتمالی تمام خواهد شد. دونالد ترامپ، نامزد پیشتاز رقابت‌های اولیه جمهوری‌خواهان برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در اظهاراتی در انتقاد از سیاست تجاری چین، این کشور را متهم به «تجاوز» به آمریکا کرده است. آقای ترامپ در گردهمایی که در ایالت ایندیانا برگزارشد چین را مسئول «بزرگ‌ترین سرقت در تاریخ جهان» دانست. روزنامه گلوبال تایمز نزدیک به حزب کارگر چین، ترامپ را «کودک دیوانه» خواند. واکنش فعالان تجاری در بورس شانگهای البته با توجه به افت سهام نشانگر عمق نگرانی چینی‌ها در اتخاذ مناسب‌ترین رفتار در برخورد با کودک دیوانه است.

این تاجر و سرمایه‌گذار میلیاردر، پیش از این هم چین را متهم کرده بود که با فریبکاری درباره ارزش پول این کشور باعث رقابتی‌شدن صادراتش در بازارهای جهانی شده است.

به گفته آقای ترامپ، این مسئله به شدت بر تجارت و بازار کار آمریکا اثر منفی داشته است.

آقای ترامپ در بخشی دیگر از سخنانش در این گردهمایی گفت: «ما نمی‌توانیم به چین اجازه دهیم که همچنان کشور ما را مورد تجاوز قرار دهد. ما این مسئله را تغییر می‌دهیم. فراموش نکنید که ما می‌توانیم این کار را بکنیم.»

این اولین باری است که آقای ترامپ از لفظ «تجاوزکردن» درارتباط با چین و تجارت این کشور یاد می‌کند.

دونالد ترامپ در برنامه‌های انتخاباتی‌اش وعده داده که «توافق بهتری با چین خواهد داشت که به تجارت آمریکا و بازار کار این کشور کمک کند.»

آقای ترامپ از چهره‌های جنجالی انتخابات آمریکا به‌شمار می‌رود و تاکنون چندین چهره ارشد حزب جمهوری‌خواه با نامزدی آقای ترامپ مخالفت کرده‌اند چون در توانایی او برای رقابت با دموکرات‌ها در انتخابات سراسری تردید دارند؛ به علاوه بسیاری از آنها به نحوه رفتار و کردار آقای ترامپ اعتراض دارند.

** مرد دیوانه
مارک مویر در یادداشتی در نیویورک تایمز اظهارکرد: «بعضی رسانه‌ها مکالمه تلفنی دونالد ترامپ با رئیس‌جمهوری تایوان را دربردارنده خطر یک جنگ سرد بین آمریکا و چین با پیامدهای فاجعه‌بار اقتصادی و امنیتی توصیف کردند. وحشت موجود تاییدی است بر گفتمان غالب در رسانه‌ها در ماه‌های اخیر مبنی بر ترس رهبران جهان از دونالد ترامپ. ترامپ با شعار «نخست آمریکا» وعده توسعه ارتش ایالات متحده و سخنان آتشین‌اش ترسی واقعی را موجب شده است. دولت ترامپ می‌تواند از این ترس به نفع آمریکا بهره ببرد. در هشت سال گذشته باراک اوباما نشان داد وقتی بزرگ‌ترین قدرت جهان از ایجاد ترس پرهیز می‌کند، می‌کوشد با دشمنان از در مصالحه دربیاید، همپیمانان را در تمام تصمیم‌گیری‌ها دخالت می‌دهد و از تعهد نظامی آمریکا می‌کاهد چه اتفاقی می‌افتد. طبیعتا اوباما در پایتخت‌های اروپایی مورد تشویق قرار می‌گیرد و جایزه صلح نوبل دریافت می‌کند، اما در ژئوپلیتیک جهان واقعی نتایج فاجعه‌بار است. لیندن جانسون، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا، کوشید برای پرهیز از یک جنگ بزرگ در ویتنام نسبت به ویتنام شمالی خویشتنداری نشان دهد، واکنش هانوی اعزام نیرو به ویتنام جنوبی بود. ریچارد نیکسون بر مبنای «تئوری مرد دیوانه» ترس از آمریکا را در جهان احیا کرد.» به نظر می‌رسد رهبران تجاری در آمریکا، همچنین برخی دیگر از شرکا و رقبای تجاری این کشور این راهبرد او را دریافته‌اند. «وارن بافت» سرمایه‌دار و کارآفرین سرشناس آمریکایی و صاحب هلدینگ برکشایر هتاوی، که از حامیان عمده هیلاری کلینتون بود، حالا پس از شکست او گفته است که همه آمریکایی‌ها باید از دونالد ترامپ حمایت کنند. شبکه خبری سی.ان.ان به نقل از «بافت» گفت: «من از هر رئیس‌جمهوری در ایالات متحده حمایت می‌کنم. پشتیبانی مردم از رئیس‌جمهوری آمریکا اهمیت زیادی دارد.» ترامپ در توئیتی از محصول جدید لاکهید مارتین یعنی هواپیماهای اف35 انتقاد کرد و همین امر باعث شد تا در عرض 11 ساعت سهام این شرکت سه و نیم میلیارد دلار سقوط نماید. این توئیت را گران‌ترین توئیت تاریخ تاکنون لقب داده‌اند. دیگر صاحبان صنایع با چنین حرکت‌هایی دریافته‌اند که اکنون به اصطلاح «کت تن چه کسی است» و کم کم تلاش دارند از در دوستی با رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا درآیند.

منبع: روزنامه آفتاب یزد