مقاومت و توجيهات اعضاي دولت در چند ماه گذشته راجع به 2030 حواشي زيادي به همراه داشت؛ از علماي حوزه‌هاي علميه گرفته تا مسئولان رده‌هاي مختلف و صفحات فضاي مجازي، همه به انتقاد از اين سند پرداختند، اما دولت زير بار كنار زدن 2030 نمي‌رفت و حتي در اوج انتقادها سخنگوي دولت از اجراي اين سند حمايت كرد، اما در نهايت استدلال‌هاي رهبر انقلاب و روشنگري‌هاي صورت گرفته دولت را وادار به عقب‌نشيني كرد. البته بايد منتظر ماند و ديد دولت تا چه ميزان به مصوبه شوراي عالي پايبند بوده و لوازم و جوانب 2030 را از سيستم آموزشي كشورمان برخواهد چيد.

سند تهيه شده در يونسكو، ارگان سازمان ملل متحد، برنامه‌هاي آموزشي كشورمان را تحت الشعاع قرار مي‌داد. با وجود قانون اساسي، سند تحول بنيادين، سياست‌هاي كلي آموزش و پرورش ابلاغ شده توسط رهبر انقلاب و ساير قوانين لازم الاجراي ديگر، دولت يازدهم به طور پنهاني اقدام به امضا و اجراي سندي كرد كه مشهور به سند آموزشي 2030 شد. سند 2030 يونسكو در سال 2015 ميلادي با عنوان و پوشش سواد و افزايش كيفيت آموزش(سبك زندگي غربي)، با 17 هدف اصلي و 169 هدف ويژه در سازمان ملل به تصويب رسيد و كشورهاي عضو ملزم به رعايت آن شدند. البته رئيس‌جمهور هم گفته است که هر سندي مغاير با سند تحول آموزش و پرورش باشد بلا اثر خواهد بود.

اين اسناد با اهدافي خاص به تصويب رسيده و سازمان يونسكو مسئول اجرا و پيگيري اجراي آن در كشورهاي عضو شده است. اگرچه اين سند داراي بخش‌هايي از جمله برخورداري همگان از سيستم نظام آموزشي است اما در بخش‌هايي داراي برنامه‌هايي است كه با فرهنگ و رفتار ايرانيان داراي مغايرت بسياري است. موضوعاتي كه به راحتي مي‌تواند پروژه نفوذ را اجرايي و با ايجاد تعارض در جامعه مشكلات بسياري را براي مردم و نظام ايجاد كند. در موضوع آموزشي اين سند آورده شده است كه همگان بايد 9 سال حداقل تحصيل كرده و نابرابري آموزشي برداشته شود.

همچنين آموزش‌ها بايد دو زبانه يا چند زبانه باشد. موضوعاتي كه اگرچه در نگاه سطحي مناسب به نظر مي‌رسند اما داراي تعارضات بسياري با فرهنگ كشور ما هستند. علاوه بر اين موارد در اين سند به موضوعات ديگري مانند اشتغال و توسعه مهارت‌ها، آموزش‌هاي اجتماعي، شهروندي و آموزش عالي اشاره شده است مواردي كه در جزئيات با روح حاكم بر نظام آموزشي كشور ما منافات جدي دارد.

تصويب و اجراي پنهاني
براساس سند 2030 كشورهاي عضو ملزم به رعايت و اجراي دقيق 17 سر فصل اعلام شده هستند و اين سازمان بر حسن اجراي آن نظارت مي‌كند. در كشور ما نيز مسئولان اجرايي در اواخر آذرماه گذشته سند 2030 را امضا و خود را ملزم به اجراي اين سند كردند. براين اساس ايران هم با امضاي اين سند متعهد شده بود كه اهداف ميان مدت و بلند مدت آموزشي خود را براساس همين سند تنظيم و اجرا كند. تصويب اين سند از سوي مسئولان كشور بدون سر و صدا انجام شده و اجراي آن در دستور كار قرار گرفت؛ موضوعي كه بارها در ماه‌هاي گذشته اعتراض جسته و گريخته‌اي به آن وارد شد. نانوشته نبايد گذاشت كه مطابق قانون اساسي كشورمان اين سند بايستي پيش از امضاي نهايي توسط دولت به تصويب مجلس مي‌رسيده است، كه دولت از اين اقدام خودداري كرده و هيچ يك از نهادهاي رسمي كشور را در امضاي 2030 دخيل نكرده و به طور يكجانبه اقدام به امضا و اجراي آن كرد. آش اجراي پنهاني اين سند به قدري شور شد كه وزير علوم پس از افشاي موارد شرم آور 2030 قسم ياد كرد سند را امضا نكرده است ! وزير آموزش و پرورش هم از زير بار پذيرفتن موارد خجالت آور 2030 شانه خالي كرد و منكر امضاي آن شد. همه اين موارد در حالي بود كه تصوير ابلاغ معاون اول رئيس‌جمهور، آقاي جهانگيري به نهادهاي ذي مسئول دولتي براي اجراي سند 2030 دست به دست در شبكه‌هاي اجتماعي مي‌چرخيد، يعني هيئت دولت سند 2030 را پس از پذيرش در يونسكو، به تصويب خود هم رسانده بود و آن را براي اجرا به نهادهاي دولتي ابلاغ كرده بود.

موضع صريح رهبر انقلاب
با بالا گرفتن انتقادات نسبت به اين سند و اصرار دولت به اجراي اين سند خفت بار، رهبر انقلاب با سخناني صريح به اين موضوع ورود كردند.

رهبر معظم انقلاب در ديدار معلمان و فرهنگيان به مناسبت هفته معلم پذيرش و اجراي سند 2030 در كشورمان را اقدامي اشتباه توصيف كردند.
رهبر انقلاب اسلامي با انتقاد شديد از اين موضوع گفتند: اين سند و امثال آن، مواردي نيستند كه جمهوري اسلامي ايران تسليم آنها شود، و امضاي اين سند و اجراي بي سر و صداي آن قطعاً مجاز نيست و به دستگاه‌هاي مسئول نيز اعلام شده است. حضرت آيت‌الله خامنه‌اي تأكيد كردند: به چه مناسبت يك مجموعه به اصطلاح بين‌المللي كه تحت نفوذ قدرت‌هاي بزرگ نيز قرار دارد، به خود حق مي‌دهد كه براي ملت‌هايي با تاريخ و فرهنگ و تمدن گوناگون، تكليف معين كند.

ايشان با تأكيد بر اينكه اصل اين كار غلط است، خاطرنشان كردند: اگر چنانچه با اصل كار نمي‌توانيد مخالفت كنيد، صراحتاً اعلام كنيد كه جمهوري اسلامي ايران در زمينه آموزش و پرورش، داراي اسناد بالادستي است و احتياجي به اين سند ندارد. رهبر انقلاب اسلامي با گلايه از شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي گفتند: اين شورا بايد مراقبت مي‌كرد و نبايد اجازه مي‌داد كه كار تا جايي پيش برود كه اكنون ما مجبور به جلوگيري از آن شويم. حضرت آيت‌الله خامنه‌اي تأكيد كردند: اينجا جمهوري اسلامي ايران است و در اين كشور مبنا اسلام و قرآن است. اينجا جايي نيست كه سبك زندگي معيوب و ويرانگر و فاسد غربي بتواند اعمال نفوذ كند. در نظام جمهوري اسلامي پذيرش چنين سندي، معنا ندارد.

با وجود اين صحبت‌هاي صريح، دولت اما همچنان بر نظر اولي خود مبني بر بي اشكال بودن 2030 پافشاري مي‌كرد تا اينكه رهبر انقلاب مجدد و در ديدار دانشجويان نسبت به اين موضوع واكنش نشان دادند. رهبر انقلاب فرمودند: برخي مي‌گويند ما در اين خصوص تحفظ داده‌ايم و گفته‌ايم فلان بخش آن را قبول نداريم، در حالي‌كه حتي اگر هيچ مورد واضحِ خلاف اسلام در آن وجود نداشت، باز هم نظام آموزشي نبايد در بيرون از كشور نوشته شود، حال آنكه موارد خلاف اسلام نيز در آن سند وجود دارد و برداشت افرادي كه خيال مي‌كنند، ما در اين موضوع گزارش‌هاي درستي نگرفته‌ايم، برداشت درستي نيست.
حضرت آيت‌الله خامنه‌اي تأكيد كردند: اينجا ايران و جمهوري اسلامي است و اين ملت، ملت بزرگي است، چرا بايد چند نفر در يونسكو يا سازمان ملل، نظام آموزشي ما را بنويسند؟

اقدام ديرهنگام شوراي عالي انقلاب فرهنگي
رهبر انقلاب بارها بر عملكرد منفعلانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي خرده گرفته‌اند. راجع به سند 2030 هم ايشان از شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتقاد جدي كردند. اگرچه دير ولي اين شورا بالاخره ديروز اقدام به حذف سند 2030 از نظام آموزشي كشور كرد. در همين زمينه عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: در جلسه ديروز مصوب شد كه سند تحول بنيادين آموزش و پرورش در دستور كار مسئولان آموزشي كشور قرار بگيرد. مهدي گلشني درباره جلسه ديروز شوراي عالي انقلاب فرهنگي به خبرگزاري تسنيم گفت: قرار شد سند تحول بنيادين آموزش و پرورش در دستور كار مسئولان آموزشي كشور قرار بگيرد و اعضا وارد بحث تفصيلي درباره سند 2030 نشدند. محمدمهدي زاهدي ديگر عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي نيز در درباره جزئيات جلسه ديروز شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: بررسي سند 2030 در دستور كار ديروز شورا قرار گرفت. وي افزود جمع‌بندي نهايي جلسه اين شد كه ملاك حركت نظام آموزشي كشور، سند تحول بنيادين و نقشه جامع علمي كشور باشد. زاهدي در پاسخ به اين سؤال كه يعني ديگر سند 2030 اجرايي نخواهد شد، گفت: وقتي ملاك حركت، اسناد بالادستي آموزشي كشور قرار بگيرد، به اين معني است كه چيزي به نام سند 2030 اجرايي نخواهد شد.

جمشيد جعفرپور، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و رئيس كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي نيز با اشاره به جلسه عصر ديروز شوراي عالي انقلاب فرهنگي، گفت: پس از صحبت‌هايي كه در جلسه گذشته درباره سند 2030 انجام شده بود، تعدادي از اعضا در اين‌ باره به اظهارنظر پرداختند. وي ادامه داد: با توجه به مواضع رهبر انقلاب، اعضاي شورا به اتفاق و با مجموع آرا تصويب كردند كه مبناي كارهاي آموزشي در كشور سند تحول بنيادين آموزش و پرورش باشد.

عزت‌الله ضرغامي از ديگر اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم در اين رابطه در كانال تلگرامي خود نوشته است: همه اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به اتفاق به از دستور خارج شدن 2030 رأي مثبت داده‌اند. سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و ديگر اسناد بالادستي محور اصلي برنامه‌ريزي‌هاي ملي خواهد بود. قوت استدلال رهبري در اين موضوع فوق العاده بود.

منبع: روزنامه جوان