انتخاب خبر: قبل از نشست جمعی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف با سخنگوی محترم قوه قضائیه، گفتگویی داشتیم با علیرضا دقیقی، وکیل پایه یک دادگستری در خصوص مرتب بودن و مرتب ساختن پرونده های قضایی(Sorting cases)، که با گلایه های جناب آقای منصور نظری، لازم شد تغییراتی در متن داده شود تا مورد استفاده بیشتر قرار گیرد.

ghoveghazai 1

باهم این مصاحبه را مرور می کنیم:

انتخاب خبر: جناب آقای دقیقی، گلایه هایی که در بعضی از محافل مطرح می شود - و به نظر دور از ذهن هم نیست – در باب دست بردن در پرونده های قضایی است، به نظر حضرتعالی این ایراد وارد است یا خیر؟

علیرضا دقیقی: بلی این ایراد در مواردی می تواند وارد باشد. نه در نظام قضایی ما، بلکه در هر نظام قضایی دیگری.

انتخاب خبر: این ایراد چطور شکل می گیرد و راه حل چیست؟alirezadaghighi 1

علیرضا دقیقی: برای اینکه مطلب قابل فهم باشد خدمتتان عرض کنم در هر موضوعی که سخن از یک امر "شکل یافته" می شود یک امر "بد شکل" و نا فرم، در کنار آن، مطرح می گردد. یعنی در واقع، یک وضعیت آشفته ای چالش ایجاد کرده و نیاز به نظم دارد. هر پروندهای به طور مستمر اوراقی بدان اضافه می گردد و هیجگاه اوراقی از آن کم نمی شود و این اوراق در کل، یا دفتری است(نامه نگاری ها، صورتجلسات دادگاه و دادسرا، دستورات قضایی و ...) یا اصحاب پرونده (یا وکلا آنان) در دفاع یا رد اظهارات طرف پرونده، اوراق را به پرونده ها، اضافه می نمایند. از طرفی پرونده ها مدام در حال جابجایی اند و هر بار دست یکی است. جالب اینجاست که تصمیم قضایی نیز بر اساس این اوراق و اظهارات قابل تصور است...

انتخاب خبر: پس کم یا زیاد شدن هریک از این اوراق تاثیرگذار است؟

علیرضا دقیقی: البته! گاه دیده شده این اوراق از بین اوراق پرونده، به واسطه دخالت در تصمیم قضایی یا فساد عده ای معدود، از پرونده ها کم و زیاد شده و نتایج پرونده ها به کل تحت تاثیر آن قرار گرفته است. نتیجه این دست بردن ها، می شود فساد و فساد نیز نارضایتی عموم را به دنبال دارد. و البته رانت هایی که بواسطه این فساد؛ عده ای را در جامعه فربه و عده ای را نهیف و لاغر می نماید.

انتخاب خبر: چه باید کرد؟

علیرضا دقیقی: عموما هزینه ها رو بالا می برند با یک ساختار علمی. ببینید کشورهای مختلف هم با این چالش مواجه بودند. آنها نگاهشون مبتنی بر نگاه الگوریتمی (خوارزمی) است به نحوی که گام به گام مساله را حل می نمایند و نموداری از نتایج رو به نمایش میگذارند. در این فرض، ورودی و خروجی مشخص است و انجام آن(برای همه و هرکس) قطعیتی است و محدودیت های آن از قبل مشخص است. در این فرض، همه چیز شفاف است و برای همه قابل رصد.
آمریکایی ها و اروپایی ها(ایتالیا، نروژ، آلمان و...) نیز دچار این چالش بودند.

انتخاب خبر: میشه تجربیات آنها را بفرمایید؟

علیرضا دقیقی: بلی حتما. در گذشته مدیریت پرونده های قضایی کشورها اشاره شده، افراد با نفوذ با دستکاری پرونده های قضایی، نتایجی رو که دلشان می خواست، بیرون می آوردند. و در ارزیابی مجدد پرونده، ارزیاب جدید در بیشتر مواقع، همان نتایج را بدست می آورد که قبلا بدست آمده بود!

انتخاب خبر: چرا؟

علیرضا دقیقی: بخاطر این که اوراق که از مستندات ورودی است؛ و این ورودی دستکاری شده بود و نتایج برگرفته از همان ورودی معیوب، بدست آمده و تکرار عملیات بررسی با ورودی سابق و دستکاری شده، نتایج واحدی خواهد داشت. آنها آمدند سیر تکوین و شکل گیری پروندها را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که اولا اوراق رسیده با درج دقیق محتوای اوراق در ابلاغیه واحد، به طرفین پرونده ارسال شود (همان روشی که ما در پرونده های حقوقی انجام می دهیم و در پرونده های کیفری از انجام آن گریزانیم) و در تکمیل آن، فرآیند صورتجلسات را تایپی کردند، (همان کاری که در شعبه 11 دادگاه کیفری یک تهران انجام می شود) و این صورتجلسات به تعداد اصحاب دعوا بعلاوه یک نسخه برای ثبت در پرونده تهیه و به امضاء طرفین و مقام قضایی و منشی دادگاه یا دادسرا، رسید و تحویل طرفین داده می شود. در مواردی که در جایگاه شهود شهادتی از شاهد ماجرا یا ارزیابی علمی کارشناس، اخذ می شود، عین اظهارات آنها صورتجلسه و علاوه بر اشخاص قبل، به شاهد و کارشناس و پلیس نیز صورتجلسه اظهارات تقدیم می گردد. هر دستوری که داده می شود (چه به نفع طرف اول پرونده باشد یا به نفع طرف دوم پرونده) به کلیه اصحاب دعوا ارسال می شود ولی گاه نیاز هست که همزمان با ابلاغ اقداماتی از قبیل "دستگیری" صورت گیرد، که مانعی نیست(هم ابلاغ می شود و هم زمان ماموران به وظایف خود عمل می نمایند). ولی از همه مهمتر؛ روندی در شماره گذاری اوراق دارند که بی نظیر است. نمی دانم فرصت هست یا خیر؟

انتخاب خبر: بلی البته، بفرمایید.

علیرضا دقیقی: محاکم قضایی کشورها با این اشکال روبرو بودند که، امکان دارد دستکاری ها عموما از مرجع دادستانی یا دادگاه، و یا بعبارتی سیستم قضایی هر کشور(حالا می تواند قاضی پرونده یا کارمند وی یا اراده حاکمیتی باشد) رخ دهد. آنها آمدند خارج از مجموعه دستگاه قضایی اعدادی را بواسطه کامپیوتر تولید کردند و برای هر ورقه ای که وارد پرونده می شود یا صورتجلساتی که در پرونده ثبت می شود دو عدد تولید کردند اولی اعدادی است مسلسل (مثلا اعداد 1 تا100 اگر پرونده صد برگ داشته باشد) که بر اساس درخواست اضافه شدن اوراق -از هر شخصی که باشد- تهیه می شود و دومی اعدادی است که توسط سامانه اعداد اتفاقی غیر مسلسل و تکراری(راندومی غیر تکراری) زیر نظر اشخاصی با ترکیب دولتی غیر قضایی عموما با مشارکت قوه مقننه و مجریه) و نماینده منتخب مردم؛ بدون اطلاع از نوع پرونده و نام اشخاص پرونده، تولید و در پیش نویس رای درج می گردد. اعداد اتفاقی در ابتدای قالب عددی و اعداد مسلسل اوراق، با یک خط فاصله بعد از عدد اتفاقی درج می شود. پس به این ترتیب مراتب هنگام اخذ اوراق با شیوه بالا پشت اوراق شماره گذاری شده و به امضا طرفین پرونده و دفتر دادگاه یا دادسرا می رسد. این اوراق را نمی شود از پرونده جدا کرد و اگر دستی در پرونده برده شود، کاملا مشخص است. حتی نمی شود اعداد را دستکاری کرد چرا که خط و ربط آن، در مراجع مختلف قابل ردیابی است. این عمل در سامانه های رایانه ای نیز لازم الاجراست. و مرجعی است برای دیدن اوراق در سامانه قضایی و سامانه تولید اعداد اتفاقی به طور مجزا.

انتخاب خبر: با تشکر از وقتی که در اختیار این رسانه قرار دادید...

علیرضا دقیقی: آرزوی موفقیت و بهروزی دارم و امیدوارم مفید واقع بشود.