در دنیا به ازای هر دو‌هزار خودرو بر اثر تصادفات 9 نفر کشته بر جای می‌ماند، در حالی که در ایران تا چند سال قبل در ازای هر 10‌هزار خودرو 37 نفر جان خود را از دست می‌دادند. ایران در میان 190 کشور تا چند سال گذشته جزو رتبه‌های آخر بوده است. میزان تلفات جانی جاده‌ها در ایران 35 برابر ژاپن و دو برابر ترکیه است، اما از سال 92 با شروع کار دولت تدبیر و امید و تلاش‌های نیروی انتظامی خسارات جانی در حوادث رانندگی از حدود 27‌هزار کشته و 250‌هزار زخمی به کمتر از 17‌هزار کشته رسیده است. مرتضی شمسی، کارشناس حوزه حمل‌ و نقل درباره تصادفات در جاده‌های کشور گفت: «آمار تصادفات گویای آن است که اگر خودرو و جاده ایمن باشد، تا این اندازه شاهد تلفات بعد از حادثه نخواهیم بود. حرف ما این است که نباید به مردم نشانی نادرست داد و هر بار بعد از وقوع هر تصادف از سهم انسانی در وقوع آن خبر داد، ضمن اینکه در حال حاضر، دلایل تصادفات با منشأ جاده ۱۵‌درصد و با منشأ خودرو ۱۰‌درصد عنوان ‌شده است که بیش از گذشته ما را به سمت تمرکز بر عامل انسانی سوق می‌دهد و جای این سوال را باقی می‌گذارد که تاکنون چه اقداماتی برای کنترل عامل انسانی انجام‌ شده است؟»

تلفات جاده‌ای معادل ‌زلزله 7 ریشتری

یک کارشناس برنامه‌ریزی شهری گفت: تلفات جاده‌ای ایران هر 10 روز معادل یک زلزله 7.3 ریشتری و مشابه زمین‌لرزه اخیری است که استان کرمانشاه را لرزاند. شهرام جباری‌زادگان افزود: بر اساس آخرین آمار اعلام شده، در جریان زمین‌لرزه غرب کشور 445 نفر کشته شده و حدود 9‌هزار و 500 نفر آسیب دیده‌اند و در مجموع زلزله 7.3 ریشتری اخیر، کمتر از 10‌هزار کشته، مجروح و مصدوم برجای گذاشته است. او با تاکید بر اینکه البته این عدد، رقم بالایی است، افزود: اگر این آمار را با تعداد کشته‌ها و آسیب‌دیدگان ناشی از تصادفات رانندگی در کشورمان مقایسه کنیم، به عمق فاجعه انسانی که در جاده‌های کشور جریان دارد، پی می‌بریم.

این کارشناس برنامه‌ریزی شهری با اشاره به اینکه بر اساس گزارش سازمان پزشکی قانونی، در نیمه نخست امسال هشت‌هزار و 69١ نفر در حوادث جاده‌ای کشور کشته و ١٧9‌هزار و ٧95 نفر مجروح و مصدوم شده‌اند، اظهارکرد: به عبارت دیگر روزانه در کشورمان 46 نفر در سوانح جاده‌ای کشته می‌شوند و 966 نفر آسیب می‌بینند. جباری‌زادگان با بیان اینکه روزانه بیش از یک‌هزار نفر در حوادث جاده‌ای کشور کشته می‌شوند یا دچار جراحت شده و صدمه می‌بینند، تصریح کرد: مجموع کشته‌ها و آسیب دیدگان زلزله کرمانشاه زیر 10‌هزار نفر است، در صورتی که هر ١0 روز بیش از ١0‌هزار نفر در جاده‌های کشور جان خود را از دست می‌دهند یا آسیب می‌بینند. به گزارش مهر، این کارشناس مسائل شهری با تاکید بر اینکه به نظر می‌رسد زمین‌لرزه اصلی در جاده‌های ایران جریان دارد، خاطرنشان کرد: اینکه تنها در شش ماه، حدود 9‌هزار نفر بر اثر تصادفات کشته شده و ١٨0‌هزار نفر مجروح، مصدوم و معلول می‌شوند، بر روی این فاجعه انسانی چه نامی به جز «زلزله جاده‌ای» می‌توان نهاد؟

کاهش تصادفات با تربیت نیروی انسانی

رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران درباره آگاهی بخشی برای رعایت قوانین و کاهش تلفات جاده‌ای می‌گوید: سهم نیروی انسانی در تصادفات جاده‌ای قابل توجه است. دیگر کشورهای دنیا نیز در زمینه کاهش تصادفات اقدامات موثر انجام داده‌اند. آنها در زمینه‌های ایمنی جاده اقدامات مناسب انجام داده و روی نیروی انسانی هم بیش از دیگر عوامل متمرکز شده‌اند، چون برای کاهش میزان تصادفات باید روی ارتقای مهارت و توجه رانندگان تمرکز کرد. سید حسن موسوی چلک می‌افزاید: می‌توان با استفاده از ظرفیت‌های مختلف برای آموزش و کنترل سلامت نیروی انسانی نرخ تصادفات را کاهش داد. به باور کارشناسان امر تمرکز روی ظرفیت نیروی انسانی ارزان‌ترین و آسان‌ترین اقدام برای ارتقای ایمنی جاده‌ها و کاهش میزان تصادفات است. برای مثال در کشور آلمان امروز بعد از 40 سال با انجام اقدامات پیشگیری‌کننده تعداد کشتگان در جاده‌ها از 21‌هزار نفر به کمتر از چهار‌هزار نفر رسیده است. به گفته او اگر عامل انسانی در تصافات مورد بررسی قرار گیرد می‌توان به مسائلی همچون ارتقای سطح آگاهی، قانونمداری، مقررات و ضوابط رانندگان توجه کرد.

رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران می‌گوید: در بخش آموزش برای کاهش تصادفات رانندگی می‌توان مولفه‌هایی همچون توجه به مقررات راهنمایی و رانندگی را از سال‌های ابتدای زندگی به افراد آموزش داد و در صورت استمرار این آموزش‌ها تاثیر‌گذاری آن را دید. به گفته او آموزش باید متناسب با مخاطب باشد و روش‌های متنوعی برای انتقال آگاهی و افزایش دانش رانندگان ارائه شود. نکته بعدی نیز توجه به محتوای آموزش است. به گفته او اگر محتوا تاثیرگذاری خود را داشته باشد، طبیعتا شاهد کاهش میزان تصادفات در کشور هستیم. این مهم مستلزم به‌کارگیری تمامی ظرفیت‌ها در آموزش است. موسوی چلک می‌افزاید: فقط پلیس در برقراری و توجه به قوانین راهنمایی و رانندگی در جامعه نباید فعالیت داشته باشد، بلکه با آموزش‌های مستمر می‌توان سازمان‌های مردم نهاد، گروه‌های مختلف و... را برای رانندگی قانونمند ترغیب کرد. همچنین ایجاد کمپین‌های پیشگیری از تصادفات نیز از دیگر اقدامات در این زمینه است. در چند سال اخیر در انجمن مددکاری ایران برای توجه به رانندگی مناسب کمپین‌های متعدد در ایام نوروز و در مناسبت‌های پر سفر برگزار شده است. این در حالی است که با به کارگیری ظرفیت‌های این کمپین‌ها می‌توان با آگاهی آمار تصادفات را کاهش داد.

او با بیان اینکه باید به سلامت راننده بیش از پیش اهمیت داده شود، می‌افزاید:‌ در بین عوامل انسانی منجر به تصادفات می‌توان به مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی اشاره کرد. هم اکنون اقدامات از سوی پلیس برای آزمایش میزان هوشیاری رانندگان در جاده‌ها و خیابان‌ها انجام می‌شود. در عین حال که آموزش از اهمیت بسزایی برخوردار است، کنترل سلامت رانندگان نیز اهمیت دارد. به گفته او با توجه به سلامت رانندگان نقش عامل انسانی در بروز تصادفات کاهش می‌یابد. این در حالی است که ایمنی خودرو در کشور هزینه بر است و به هر دلیل در کشور آن‌طور که باید و شاید اقدامات از سوی مسئولان در زمینه تولید خودروهای داخلی ایمن موفق نبوده است. از سوی دیگر نیز جاده‌ها چندان ایمن نیستند. در این شرایط هرگونه اقدام نیازمند صرف بودجه کلان است. به گفته او با این تفاسیر ارزان‌ترین، آسان‌ترین و سریع‌ترین اقدام برای کاهش میزان تصادفات آموزش رانندگان و نیروی انسانی است.