انتخاب خبر: سرانجام علي رغم وجود شايعاتي درخصوص لغو حكم اعدام بابك زنجاني در ديوان عالي كشور غلامرضا انصاری معاون نظارت و بازرسی اين نهاد قضايي خبر از تأييد حکم اعدام بابک زنجانی و نقض حکم اعدام دو متهم دیگر پرونده موسوم به فساد نفتی را داد.

در همين حال، حجت الاسلام و المسلمین محمد جواد منتظری دادستان کل کشور شب گذشته با حضور در برنامه زنده تلویزیونی تیتر امشب، به بررسی پرونده بابك زنجاني پرداخت. وی با بیان اینکه حکم بابک زنجانی در دیوان عالی کشور تایید شده است گفت: اگر بابک زنجانی به بازگشت 10 هزار میلیارد بدهی دولت تلاش کند شاید در حکمش تخفیف داده شود و ما اعتقاد داریم که بیشتر این پول را در خارج از کشور دارد.

معاون اول رئيس جمهور كشورمان هم با اشاره به پرونده بابك زنجاني گفته در پرونده بابك زنجاني مهم‌ترين اولويت دولت و قوه قضائيه اين است كه اموال و دارايي‌هاي بيت المال باز پس گرفته شود اما متاسفانه متهم اين پرونده در برابر قانون تمرد مي‌كند و تاكنون همكاري لازم را با دستگاه قضائي كشور انجام نداده است.

اسحاق جهانگيري همچنين با اشاره به سخنان نایب رئيس اول مجلس مبني بر ضرورت روشن شدن ابعاد پشت پرده پرونده بابك زنجاني تصريح كرد: بايد مشخص شود كه چه افراد و مقاماتي بابك زنجاني را وارد سيستم كرده و اموال بيت‌المال را به دست او سپرده‌اند. حتما بايد رسيدگي به پرونده اين افراد نيز در قوه قضائيه دنبال شود.

عباس جعفري دولت آبادي، دادستان تهران هم پيش تر با اشاره به تأیید حکم محکومیت اعدام بابک زنجانی در دیوانعالی کشور گفت: همان‌گونه که تاکنون تأکید شده است، هدف اصلی دادستانی در رسیدگی به اتهامات بابک زنجانی استرداد اموال و وجوه متعلق به بیت‌المال بوده و به موجب حکم صادره از دیوانعالی محکوم‌‌علیه می‌تواند با استرداد وجوه و اموال متعلق به دولت، جبران خسارات وارده و اظهار ندامت و پشیمانی از مقررات ذیل ماده ١١٤ قانون مجازات اسلامی بهره‌مند شود.

اما واقعيت پرونده بابك زنجاني چه بود؟ تکلیف پرونده اين ميلياردر نفتي چيست؟ آيا وجوه و اموال متعلق به مردم ايران به كشور باز مي گردد؟ خبرنگار انتخاب خبر براي اطلاع از جزئیات پشت پرده پرونده بابک زنجانی پاي صحبت هاي دكتر نعمت احمدي، حقوقدان و وكيل پايه يك دادگستري نشست.

در ادامه، مشروح اين مصاحبه را مي خوانيد.

تفاوت پرونده بابك زنجاني با پرونده هاي فساد مالي ديگر در چيست؟
پرونده بابک زنجانی متفاوت با متهمین یا مجرمینی است كه در ایران دست به تخلف می زنند و اموالی را به طرق کلاهبرداری، جرح و قتل یا حتی خیانت در امانت متصرف می شوند، چراكه اموال اينگونه مجرمان در داخل کشور باقی می ماند.

حتي پرونده بابك زنجاني با پرونده مه آفرید امیرخسروي متفاوت است. صرف نظر از صحت يا نادرستی رأی، در پرونده اميرخسروي حکمی صادر و بنده خدایی هم اعلام شد، اما پول از سیستم بانکی كشورمان خارج نشده بود. تمامي اموال اميرخسروي در داخل ایران بود و پول ها به اقتصاد كشور بازگشت پیدا کرد. به عبارتی، امیرخسروی بدهکار بانكي نبود چرا که اموال او در داخل كشورش بود.

اين در صورتي است كه در مورد آقای زنجانی وضع به كلي متفاوت با پرونده اميرخسروي يا متهمين ديگر است. درخصوص پرونده فساد نفتي، افراد یا نهادهایی به بابك زنجاني Dr Nemat Ahmadiاجازه دادند تا نفت را به خارج از کشور منتقل كند تا آن را به فروش برساند و سپس پول نفت را به ایران بازگرداند. صرف نظر از درستی يا غلط بودن چنين عملي و حتي امكان پذير بودن چنين اقدامي مي توان گفت كه به بهانه دور زدن تحریم ها محموله های بزرگ نفتی به دست فردی به نام بابک زنجانی افتاد و به تعبیری گوشت به دست گربه افتاد.

امکان اینکه با اجرای حکم اعدام بابک زنجانی پول ها به كشور بازگردد و افراد پشت پرده پرونده فساد نفتي به سزای اعمال خود برسند وجود دارد؟
خير، قطعاً چنين چيزي ممكن نيست، چراكه شيوه بازداشت بابك زنجاني و همچنين نحوه رسيدگي به پرونده او نادرست بود.

افراد یا نهادهايي از اینکه بابک زنجانی محموله های نفتی را به خارج از کشور انتقال می داد اطلاع داشتند. حتي نسبت به پول هاي خارج از كشور هم اطلاعاتي در اختيار آن ها قرار گرفته بود. وقتی که قرار شد با زنجانی برخورد شود دیگر چرا او را بازداشت کردند؟ کسانی که در خارج کشور بودند و زنجانی مدعی بود که پول ها در اختیارشان است بازداشت بابک زنجانی را جشن گرفتند.

بازداشت بابک زنجانی عروسی تعدادی از افرادی شد که در خارج از کشور این پول ها را در اختیار داشتند و تنها آقای زنجانی را می شناختند و فقط پول ها را به او می دادند. حال با بازداشت بابک زنجانی و احتمالاً در آینده با حذف فیزیکی او پول هاي محموله هاي نفتي که متعلق به مردم ايران است نابود مي شود. آنچه مسلم است؛ با این شیوه رسیدگی غلط به پرونده فساد نفتي، پول ها از دست رفت و دست کشور از این پول ها کوتاه شد.

آیا اجرای حکم اعدام بابک زنجانی عادلانه است؟
صدور حکم اعدام بابک زنجانی نمی تواند عادلانه باشد، چرا که بابک زنجانی خود به تنهایی چنین اقداماتی را انجام نداده است. به عنوان مثال قاضي مي تواند براي فردی كه اقدام به فريب سیستم قضایی كشور مي نمايد و اقدام به كلاهبرداري مي كند با استناد به مواد قانونی حکم صادر كند. اما در مورد بابک زنجانی اینگونه نبوده است چراكه برخي افراد در ايران زنجاني را شناسايي كردند و او را به خدمت گرفتند.

اصلاً بابك زنجاني چگونه به اقتصاد كشورمان راه پيدا كرد؟
در شرایطی که آقایان فریاد می زدند که تحریم ها را دور می زنند، تحریم ها کاغذ پاره است و مردم کوچه و بازار و خیابان کمترین توجهی به تحریم ها دارند، بابك زنجاني شناسايي مي شود و به خدمت گرفته مي شود و با اتکا به او چنین سخنانی بر زبان آورده مي شود. وقتی بابک زنجانی از سوي چندین وزیر و رئیس کل بانک مرکزی وقت تأیید مي شود و مطرح مي كنند که محموله های نفتی بايد به راحت الحلقوم واگذار شود تا او آنها را به خارج از كشور انتقال دهد پس دیگر چرا باید فردی مانند بابک زنجانی را بازداشت و محاکمه و به اعدام محکوم كرد؟

با اين وجود مي توان گفت كه زنجاني متهم رديف اول پرونده فساد نفتي نيست؟
به باور من شايد در ابتدا قصد بابک زنجانی این بوده که پول ها را به کشور بازنگرداند اما کسانی که باعث شده اند عده ای به اسم زنجانی در سیستم حقوقی ایران رشد و نمو پیدا کنند مسئول پرونده فساد نفتی هستند. چگونه آنها باید از پاسخگویی رهایی پیدا کنند؟

شما مطرح نموديد كه صدور حكم اعدام بابك زنجاني ناعادلانه است. چگونه اين ادعا را مي توان توجيه كرد؟
رسیدگی به پرونده بابک زنجانی و فساد نفتی از این نظر به باور من ناقص است. چگونه وزیران و رئیس کل بانک مرکزی وقت به دادگاه احضار نشدند؟ چگونه افرادی که در شرکت ملی نفت جمهوری اسلامی ایران نفت را در اختیار زنجانی قرار دادند احضار و بازداشت نشدند؟ افرادی که در وزارت نفت به زنجانی محموله های نفتی را تحویل دادند همچنان نامشخص هستند و اصلاً آن ها احضار و مورد بازجویی قرار نگرفته اند. آیا تاکنون افرادی که در وزارت نفت، نفت را در اختیار بابک زنجانی قرار داده اند اظهاراتي در اين خصوص داشته اند و به اظهارات آن ها توجه شده است؟

از این بابت می باید پرونده زنجانی به دو بخش تقسیم كرد. اول اینکه زنجانی انتخاب شد تا اقدام به دور زدن تحریم ها کند، اما بابک زنجانی در این مسیر با موانعی مواجه گردید که خارج از اختیارات او بود. به عبارتی امکان اینکه او پول ها را به ایران بازگرداند وجود نداشت. حال در شرایطی که افرادي او را برای انجام چنین اقدامی انتخاب کردند پرسش این است که چرا بعداً او را بازداشت کردند و امروز می خواهند او را اعدام کنند؟

دوم اینکه اگر زنجانی خود به عنوان غده ای بوده که رشد کرده است و بدون حمایت وزرا و رئیس کل بانک مرکزی و خیلی افراد ديگر چنین اقداماتی را انجام داده است، بازداشت و محاکمه و صدور حکم اعدام برای او مي تواند بلامانع باشد.

پيش بيني جنابعالي در مورد حکم اعدام زنجانی چيست؟
از نظر من حکم اعدام بابک زنجانی اجرا می شود، اما اینکه اجرای این حکم به نفع کشور و ملت باشد حرف دیگری است. این حکم مطابق با کیفرخواست موجود صادر گرديده است و اگر حتی خود من یا هرکس دیگری قاضی دادگاه بوديم همین حکم را صادر مي كرديم. خروجی کیفرخواست صادره چنین حکمی است.

اگر زنجانی به بازگشت بدهی دولت تلاش کند مي توان اميدوار بود كه در حکمش تخفیف داده شود؟
بله. قانون آيين دادرسي كيفري اين مجوز را به مرجع قضائي داده است تا در صورت جلب رضايت شاكي خصوصي، حكم متهم را تا يك درجه تخفيف دهد. اين بدين معناست كه در پرونده «بدهي‌هاي نفتي بابك زنجاني» كه تخلف محرز شده و حكم نيز متناسب با كيفرخواست صادر شده است، در صورتي كه اين مجرم در مسير جلب رضايت شاكي خصوصي اش يعني شركت نفت برآيد، آن‌هم با عودت و بازگرداندن اموال اماني شركت ملي نفت، دادگاه اين توان را داراست كه حكم اعدامش را به حكم حبس كاهش دهد.

آنچه مسلم است؛ اجرای حکم اعدام بابک زنجانی به نفع اقتصاد کشور نيست، چراكه با حذف فيزيكي زنجاني بايد قيد پول ملت ايران را زد!

اما قصد قوه قضائیه و جمهوری اسلامی ایران از اجرای حکم بابک زنجانی چیست؟ آیا بنا هست فردی را که کلاهبردار، فاسد و یا حتی آدم استثنایی بوده است اعدام کرد؟ به باور من بابک زنجانی یک آدم استثنایی نبوده است. عده ای بنا داشتند و همچنان قصد دارند که از بابک زنجانی یک آدم استثنایی بسازند.

آن كساني که منابع مالی، سرمایه ملی و سرمایه مردم بدبخت را به دست آدمی مانند زنجانی داده اند مسئول مستقیم پرونده فساد نفتی هستند. حتی اگر پرونده بابک زنجانی با کیفرخواست فعلی به دست قاضی دیگری حتی خود من سپرده مي شد همین حکم را صادر می کردیم. چاره ای دیگر نبود. نمی شد در آن تاریخ، پولی را به داخل کشور بازگرداند. روش و سیستم نادرستی در تعقیب بابک زنجانی اجرا شد، یعنی قبل از آنکه از پول های به تاراج رفته حفاظت و حراست کرد و در این خصوص تمهیداتی اندیشید و مقدماتي براي حفظ پول ها فراهم كرد تا ابتدا پول ها حفظ شوند، اما ابتدا بابک زنجانی بازداشت شد.

بازداشت زنجانی که کاری نداشت. در داخل کشور ایران بازداشت هیچ فردی کاری ندارد و اگر فردی بنا باشد كه بازداشت شود یک یا دو نفر مأمور به محل سکونت یا اقامت او مراجعه می کنند و او را بازداشت و به زندان انتقال می دهند.

نتیجه بازداشت، محاکمه و صدور حکم اعدام برای بابك زنجانی چه بود؟ به چه منظور اصلاً بابک زنجانی تحت تعقیب قرار گرفت؟ مطرح شده که محموله هاي نفتي به ارزش دو میلیارد و هفتصد میلیون یورو در اختيار بابک زنجانی قرار داده شده است، اما پول آن ها به کشور بازنگشته است؛ در صورتی که در فساد نفتی ابتدا باید به دنبال پول ها می بوديم و پول ها را جستجو می کردیم، اما ابتدا بابك زنجاني بازداشت و محاكمه مي شود.

پول ها كه خارج از کشور بود و پول قابل توجهي هم در داخل کشور وجود نداشت. به قول وزیر نفت فعلی، پول های زنجانی در داخل کمتر از 10 درصد بوده است. در این شرایط تنها اقدامی که صورت گرفت این بود که بابک زنجانی که می گفت پول او در چندین کشور دیگر پخش شده است بازداشت شد. معلوم است که در این شرایط کسانی که پول ها را در اختیار داشتند پول ها را به کشور بازنمی گردانند. حتی بابک زنجانی در دادگاه خود مطرح می نمود که پول ها را امروز و فردا بازمی گرداند، در صورتیکه وقتی بابک زنجانی در بازداشت و در زندان به سر می برد چگونه می تواند وعده پس دادن پول ها را ظرف یک ماه محقق سازد؟ او از کجا و چگونه بايد به پول ها دسترسي پيدا كند؟ معلوم است که او نمی تواند پول ها را به کشور بازگرداند. طرف های بابک زنجانی در خارج از کشور از بازداشت زنجانی خوشحال شدند. بازداشت زنجانی در داخل ایران موقعیت طلایی برای شرکای او در خارج از کشور بود تا از این فرصت به درستی استفاده کنند.

در اين راستا بايد زيان هاي پولي تأخیر روزانه در پرداخت پول های زنجانی را محاسبه كرد. پول هاي زنجاني در اختيار كساني در خارج از كشور قرار گرفته است كه مي توانند به ازاي شمار ساعاتی که پول ها را در اختيار دارند سودهاي كلاني به جيب بزنند. حتی اگر این افراد قادر باشند 5-2 سال پول ها را نگاهداری کنند می توانند از این پول ها نهايت استفاده را كنند.

فرض می کنیم که حتی قدرت جمهوری اسلامی ايران به قدری باشد که ظرف چهار سال دیگر پول ها را به خارج از کشور بازگرداند؛ اما در اين چهار سال شریکان زنجانی و خارجی ها از پول های کشور ایران استفاده مي كنند.

اما بايد به صراحت گفت كه جمهوري اسلامي ايران فاقد هرگونه قدرت و توانی برای استرداد پول های زنجانی به داخل کشور می باشد.

آیا عده ای قصد دارند بابک زنجانی را اعدام کنند تا پرونده فساد نفتی مختومه شود و افراد پشت پرده پرونده رهایی پیدا کنند؟
بابک زنجانی یک زخمی بر چهره نگاه مجموعه ای است كه در یک دوره اقدام به اداره کشور مي نمودند. بابك زنجاني یک زخمی بر چهره شیوه اداره کشور به صورت احمدی نژادی است، كه این زخم تا قیام قیامت التیام پیدا نمی کند.

زنجانی اعدام بشود یا نشود نمی توان این زخم را التیام کرد. نمی توانم به صراحت بگویم پول محموله نفتی در داخل كشور نزد چه کسانی است. در مورد اينكه کسانی در داخل كشور هستند که اگر اعدام زنجانی صورت گیرد سود و منفعتي عايد آنان مي شود نمي توانم اظهار نظر كنم؛ به عبارتي دلیل و مدارکی در اين خصوص ندارم که این حرف را بیان کنم.

اما مي توان گفت كه اعدام زنجانی یک حاشیه امنی برای گروهی به وجود می آورد که آقای زنجانی در دامان آن ها پرورش پیدا کرد و با اعدام آقای زنجانی این آقایان دیگر تحت تعقیب قرار نمی گیرند.

رسیدگی به پرونده زنجانی ناقص بود و آنچه در دادگاه اين متهم نفتي اتفاق افتاد محل مناقشه است. کسی معترض عوامل به وجود آورنده و حامیان آقای زنجانی نشد. آیا پرونده زنجانی منتهی به سه نفر موجود در پرونده است؟ این را نمی گویم که عده ای می خواهند زنجانی اعدام شود تا از پول های نفتی منتفع شوند؛ اما آنچه مسلم است، پول ها در خارج از کشور است و حاميان وقت او در داخل ايران به آن دسترسی ندارند. اما کسانی که حامی آقای زنجانی بودند و زنجانی را ساختند، زنجانی وار به منابع ملی و به منافع عمومی حمله کردند و یک داغی بر چهره اقتصاد مملکت ایران نهادند. اين افراد از خدا می خواهند که همین امروز بابک زنجانی اعدام و قصه تمام شود و کسی معترض آنان نشود. اما مطمئن باشیم که روزی پرونده زنجانی مورد رسیدگی حقوقی جامع و کامل قرار خواهد گرفت و ابعاد كامل آن مشخص خواهد شد.