به گزارش انتخاب خبر، رهبر معظم انقلاب پیش تر در دیدار مردم آذربایجان به تعبیر مطرح‌شده با عنوان «آشتی ملی» اشاره کردند و با بی‌معنی دانستن این تعبیر و انتقاد از پر و بال دادن به آن در روزنامه‌ها، فرمودند: «مگر مردم با هم قهر هستند که بخواهند آشتی کنند؟ قهری وجود ندارد.»

اما حسن روحانی، رئیس جمهور پیش از سخنان رهبر انقلاب گفته بود «با پیروی از مقام معظم رهبری در پی اجماع، آشتی و انسجام ملی هستیم.» علی مطهری، عضو فراکسیون امید هم تأکید کرده بود: «آشتی ملی برای همه دوره‌ها ضروری است ولی برای این دوران ضروری‌تر است. وقتی دشمن مشترک داریم باید برخی اختلافات را نادیده بگیریم.»

تغییر تاکتیک از «آشتی ملی» به «گفتگوی ملی»
از سوی دیگر اصولگرایان معتقد هستند پس از صحبت های صریح مقام معظم رهبری درباره آشتی ملی، اصلاح طلبان تاکتیک تغییر واژه را در پیش گرفتند و معتقدند باب «گفتگوی ملی» بسته نشده است.

این در حالی است که روزنامه شرق همزمان با طرح موضوع گفتگوی ملی از سوی محمدرضا عارف، رييس فراكسيون اميد، در خبری طی هفته گذشته جزئیاتی جدید از دیدار اسحاق جهانگیری با رهبر انقلاب منتشر کرد. اسحاق جهانگیری درباره برخی شنیده‌ها مبنی بر جلسه اخیر خود با مقام معظم رهبری، ضمن تأیید آن، توضیح داده است «در مورد اصل ملاقات که انجام شده است، ما با دوستان و بزرگان اصلاح‌طلب مذاکره‌ای داشتیم؛ آنها تأکید کردند که این کار انجام شود. من هم با آقای رئیس‌جمهور مشورت کردم و نهایتاً به این نتیجه رسیدم که این ملاقات انجام شود که انجام هم شد. اینکه همیشه جریان اصلاحات ارتباطی داشته باشند، از تأکیدات مقام معظم رهبری بود. هیچ‌وقت ارتباط قطع نشده و اگر هم این اتفاق رخ داده، از طرف جریان اصلاحات بوده است، درحال‌حاضر هم همین ارتباط وجود دارد. ایشان گفتند که حتی شخصیت‌هایی گفته‌اند ما می‌خواهیم رئیس‌جمهور شویم و من وقتی پذیرفتم، به این معناست که اصلاح‌طلبان حضور داشته باشند. ایشان گفتند از نظر من مشکلی برای اصلاح‌طلبان وجود نداشته و الان هم دوست دارند رابطه مستقیمی با ما داشته باشند. از من خواستند که این نقش را ایفا کنم.»

و اما در تحولی دیگر؛ علی لاریجانی، رئیس مجلس در گفتگو با روزنامه اعتماد مدعی شده ارتباط جريان‌هاي سياسي با رهبري محدوديتي ندارد. وی در مورد محدوديت‌هاي ارتباطي اصلاح‌طلبان با رهبري مي‌گويد: «من فكر نمي‌كنم كه ارتباط جريان‌هاي مختلف سياسي با رهبري محدوديتي داشته باشد و اين بحث‌هايي كه در درون رسانه‌ها وجود دارد خيلي دقيق نيست يعني ارتباط رهبري با گروه‌هاي مختلف سياسي وجود دارد و اگر نقطه نظري داشته باشند مي‌توانند با ايشان مطرح بكنند».

تهدیدهای دونالد ترامپ فرصتی برای انجام گفتگوی ملی
اما دیدار اخیر اسحاق جهانگیری و رهبر انقلاب در نوع خود کم سابقه است. گفته می شود که تهدیدهای دونالد ترامپ در آمریکا فرصتی برای انجام یک گفتگوی ملی در راستای همفکری برای رفع تهدیدهای پیش رو در داخل جمهوری اسلامی ایران گشوده است. حال شرایط این گفتگو و همفکری ملی چگونه باید باشد؟ این پرسشی است که دکتر داوود هرمیداس باوند، سخنگوی جبهه ملی ایران به آن پاسخ می گوید.

داوود هرمیداس باوندوی می گوید: در نظام کنونی ایران دو گروه سیاسی یعنی اصلاح طلبان و اصولگرایان در دو طرف یک دیوار قرار گرفته اند. البته این دو گروه هر دو ساخته پرداخته جمهوری اسلامی و بخشی از نظام هستند.

این تحلیلگر سیاسی در گفتگو با انتخاب خبر افزود: اما وقتی کشوری با یک شرایط نگران کننده مواجه می شود حتی کسانی که در تعارض جدی با نظام بوده اند راه آشتی و وحدت را در پیش می گیرند. به عنوان نمونه، وقتی کمونیست ها در چین با رهبران مخالف درگیر بودند و می جنگیدند وقتی ژاپن به این کشور حمله کرد اعلام کردند که به خاطر وطن خود باید مشکلات و درگیری ها را کناری نهاده و مشترکاً در مقام دفاع از وطن برآییم.

گروه های سیاسی باید راه همکاری و همسویی در پیش گیرند
هرمیداس باوند تأکید کرد: در شرایط اضطراری و فعلی جامعه ایران گروه ها با دیدگاه های مختلف باید راه همکاری و همسویی در پیش گیرند چرا که اولویت، مصالح و منافع مردم و کشور است تا مسائل جناحی.

وی تصریح کرد: اصولاً در نظام ایران وحدت استراتژیک حتی در گروه های حاکم وجود نداشته است. به عبارتی به جای اینکه وزارت خارجه در امور خارجی نظرات نظام را منعکس کند نهادهای بسیاری به طور مبالغه آمیز وارد موضوع سیاست خارجی می شوند و در امور سیاسی اظهار نظر می کنند. چنین رویکردی پیامدهای خطرناکی درپی دارد. وزارت خارجه آخرین نهادی است که باید در سیاست خارجه اظهار نظر کند. این نهاد دولتی باید سعی در تعدیل رفتارهای نهادهای دیگر داشته باشد و به نحوی از انحاء گفتاری که دیگران داشتند را تصحیح کند.

وحدت، استراتژی حکومت
عضو هیئت مؤسس انجمن علوم سیاسی ایران ادامه داد: بنابراین دو نکته در راستای انجام یک گفتگو و همفکری ملی وجود دارد. یکی اینکه می باید یک نوع وحدت استراتژیک در داخل کشور وجود داشته باشد. دوم اینکه در شرایط کنونی، مصالح کشور و جامعه اقتضا می کند که فضای جدیدی برای کسانی که در این مملکت نقش داشته اند و فعالیت می نمودند باز شود.

وی تصریح کرد: در این راستا آزادی زندانیان سیاسی از جمله کسانی که در حصر خانگی به سر می برند اولویت خواهد بود تا سرانجام یک موازنه منصفانه بین گروه اصلاح طلبان و اصولگرایان در جهت خیر و مصلحت و منافع مردم و کشور به وجود آید.

هرمیداس باوند همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا حصر، زندانی سیاسی، بازداشت و اعتصاب غذا قابل جمع با آشتی ملی است، گفت: آشتی ملی زوایای مختلفی دارد. طرح آشتی ملی حاصل اتفاقات سال 1388 بوده است. وقتی اعلام به گفتگوی ملی و آشتی ملی می شود یعنی آن موضع گیری ها و کدورت ها کنار گذاشته شود، چراکه در حال حاضر کشور مواجه با مواضع نگران کننده ای در داخل و خارج است.

وی اضافه کرد: در چنین شرایطی عقل سلیم و خرد سیاسی اقتضا می کند که یک وحدت و همسویی بین گروه ها یا جناح های سیاسی داخل مملکت به وجود آید. این درخواستی است که در شرایط اضطراری در هر جامعه ای مطرح می شود و در هر زمانی که چنین شرایطی برای دیگران پیش آمده است چنین خط مشیی اتخاذ شده است.

وی ادامه داد: آقای سید محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات برای اولین بار موضوع آشتی ملی را طرح کردند و پس از آن دیگران هم بر آن صحه گذاشتند. وقتی ایران با یک شرایط اضطراری و نگران کننده رو به رو است خرد سیاسی اقتضا می کند که یک نوع همبستگی، همسویی و همفکری در پیش گرفته شود که تمام نظرات و پیشنهادات معطوف به حل مسایل عمده مملکت شود.

گفتگوی ملی مشمول حال ایرانیان خارج از کشور هم می شود
اما آیا در این گفتگو و آشتی ملی گروه های سیاسی خارج از کشور هم می توانند مشارکت کنند؟ سخنگوی جبهه ملی ایران در همین رابطه گفت: گروه های سیاسی خارج از کشور آزادی عمل بیشتری دارند و به نوبه خود البته اگر در جهت مصالح و منافع مملکت ایران می اندیشند می توانند در خارج اثرگذار باشند. بالاخره گروه های سیاسی خارج کشور جمعیت قابل توجهی هستند و می توانند تا حدودی در رفع تهدیدات علیه کشور و ملت اثرگذار باشند.

این تحلیلگر سیاسی تأکید کرد: اما در داخل کشور آنچه بیشتر از گروه های سیاسی خارج از کشور مهم و قابل توجه است این است که وقتی جامعه با یک وضع اضطراری رو به رو است و با یک شرایط نگران کننده مواجه می شود خرد سیاسی حکم می کند که نوعی همسویی و وحدت نظر سیاسی وجود داشته باشد؛ به عبارتی، واکنش های داخلی باید در جهت خیر و مصلحت کشور و مردم باشد.

مفهوم گفتگوی ملی تسلیم محض در برابر یک جناح خاص نیست
به گزارش انتخاب خبر، آیا مفهوم گفتگوی ملی تسلیم محض و بدون قید و شرط در برابر یک جناح خاص است؟ به اعتقاد عضو هیئت مؤسس انجمن علوم سیاسی ایران، چنین نگرشی نمی تواند زمینه های یک گفتگو و آشتی ملی را برقرار کند. این یک درخواست تحمیلی و تخریبی است. آشتی ملی یک موازنه منصفانه ای است که ایجاد می شود، مسائل گذشته به کناری نهاده می شود و مسایل پیش رو و آنچه کشور و ملت با آن مواجه هستند مطرح می شود. اگر بنا باشد به آنچه که چند سال پیش فردی چه موضعی و چه سخنانی داشت پرداخت گفتگو و آشتی ملی محقق نمی شود.

وی افزود: وقتی کشوری با مشکل مواجه می شود و اساس منافع و مصالح مردم و مملکت نگران کننده است و در خطر قرار می گیرد بر همگان واجب است که یک نوع اتحاد و اتفاق نظر داشته باشند. این وحدت استراتژیک حتی اگر دلتنگی ها و خصومت هایی در گذشته بین گروه های سیاسی وجود داشته است یک ضرورت است.

دکتر داوود هرمیداس باوند در پایان تصریح کرد: بنابراین جنبه تحمیلی و تخریبی انجام گفتگوی ملی و ایجاد آشتی ملی نه تنها به وحدت و یگانگی نمی انجامد بلکه موجب تشدید نگاه های درونی جدایی طلبی می شود و واکنش های منفی در جامعه به دنبال خواهد داشت.